شماره تلفن تماس با ما

051-34225776

 

My title

ایــــــــلام ؛ عـــــــروس زاگـــــــرس

ایــــــــلام ؛ عـــــــروس زاگـــــــرس
استان ایلام، بنا به اسناد و مدارک تاریخی فراوان، بخشی از کشور عیلام باستان بوده است. این کشور حدود سه هزار سال پیش از میلاد به وجود آمده و تا سال ۲۶۰ پیش از میلاد، به حیات اجتماعی خود ادامه داده است. در این سال به فرمان آشوربانی‌پال به خاک و خون کشیده شده و منقرض شده است. از شهرهای باستانی آن به شوش، پایتخت اصلی و (ماداکتو)، پایتخت باستانی اشاره شده است. در کتیبه‌ای بابلی، عیلام را (آلامتو) یا (آلام) خوانده‌اند که به قولی به معنای کوهستان یا (کشور طلوع خورشید) است.
مدتی پس از سقوط عیلام، حوزه فرمانروایی آنان به دو منطقه تحت نفوذ پارس‌ها در شرق و مادها در غرب تقسیم شده است.اقوام ساکن زاگرس در دوره هخامنشیان، جزیی از امپراطور هخامنشی بوده‌اند ولی ظاهرا ارتش هخامنشی برای عبور از زاگرس ناچار به پرداخت باج به کوه‌نشینان مقتدر آن بوده است.در اواخر دوره ساسانی، خاندان فیروزان بر این سرزمین و خوزستان حکومت داشته‌اند که آخرین آنها پس از شکست در جنگ به دارالخلافه اعزام شده است. بعد از تسخیر ایران به دست عرب‌های مسلمان، احتمال دارد که این ناحیه، جزیی از ایالت کوفه شده باشد.
در اواخر قرن چهارم هجری قمری (حسنویه‌کرد) بر لرستان و ایلام فعلی حکومت می‌کرده است و تا اوایل قرن ششم هجری قمری حکومت این خاندان ادامه داشته است. از سال ۵۷۰ تا ۱۰۰۶ هجری قمری اتابکان لر به لرستان پشتکوه حکومت کرده‌اند. آخرین اتابک لر به نام شاهوردیجان را شاه‌عباس صفوی به قتل رسانده و حسین‌خان شیلورزی، جد والیان ابوقداره را به حکومت لرستان و پشتکوه منصوب کرده است.
این خاندان پس از مدتی مقر حکومت خود را به پشتکوه (ایلام کنونی) منتقل کرده و غلام رضاخان، آخرین والی پشتکوه، پس از کودتای ۱۲۹۹ هجری شمسی به نحوی نسبتا مسالمت‌آمیز منطقه حکومت خود را رها کرده و به کشور عراق رفته است. مورخان یونانی در زمان سلوکیه نوشته‌اند که ساکنان زاگرس، اکثر اوقات با اقوام مهاجم و بیگانه در جنگ بوده‌اند، و امروزه، وجود آثار باستانی فراوان از دوره ساسانی در استان ایلام نشان می‌دهد که این منطقه در آن زمان بسیار آباد و پراهمیت بوده است.
● سرزمینی با اقلیم متفاوت
استان ایلام در محدوده چین‌خوردگی‌های زاگرس و در جنوب غربی ایران واقع شده است. از نظر شرایط اقلیمی جزء مناطق گرمسیری کشور به حساب می‌آید اما به خاطر اختلاف درجه حرارت و وجود ارتفاعات، بارندگی در بخش‌های شمالی و جنوب غربی آن زیاد است.
به همین دلایل، این استان از جنگل طبیعی پوشیده شده و البته این نواحی، دو نوع محصول سقز و کتیرا دارند که برای مردم بومی، درآمد قابل توجهی به بار می‌آورد.فصول سال در استان ایلام، چنان در هم آمیخته‌اند که نقاط گرمسیر، سردسیر و معتدلش در آغوش هم هستند. این استان به دلیل وجود پوشش گیاهی مناسب، زمینه‌ای مساعد برای پرورش زنبور عسل دارد.
● اریوجان کجاست؟
(اریوجان)، نام باستانی شهر ایلام کنونی بوده است. یکی دیگر از نام‌های قدیمی ایلام هم (ماسپندان) بوده است. شهر ایلام آثار باستانی و تاریخی فراوانی دارد. خوب است بدانید استان ایلام مقدار زیادی آسیاب قدیمی و قنات تاریخی دارد. در شمال شهر ایلام و در دامنه کوه انار، چند سنگ بزرگ، روی هم به حالتی کاملا طبیعی قرار گرفته‌اند.
مردم این منطقه معتقدند که این سنگ‌ها، شتربوده که در زمان‌های کهن و موقع قحطی، برای اهالی آذوقه می برد. بعد برای جلوگیری از تعدی و تجاوز راهزنان، به امر پروردگار به سنگ تبدیل شده‌ و به همین دلیل محل این سنگ‌ها را زیارتگاه ساخته و حتی بیمارانی مبتلا به یرقان و دل درد را به آن‌جا می‌برند و با مراسم خاصی، شفای او را از خداوند طلب می‌کنند.در خیابان آیت‌ا... حیدری ایلام، کاخی واقع شده به نام کاخ فلاحتی و بنایی است متعلق به دوره قاجار.
قلعه دیگری هم در خیابان پاسداران و در روی تپه‌ای به نام چقامیرگ قرار گرفته است.چنانچه به حیات وحش علاقه‌مندید، فرصت بازدید از موزه حیات وحش ایلام را از دست ندهید.
این موزه در بلوار مدرس این شهر قرار گرفته است. به پارک جنگلی چتاسبز هم سری بزنید. اطراق چند ساعته در این فضای زیبا و دلنشین که درختان متنوعی مانند بلوط، پسته و زالزالک و پرنده کمیابی به نام بوتیمار را در خود جای داده، خستگی را از تن هر مسافری می‌زداید.
● جاذبه‌های اطراف ایلام
در ۱۸ کیلومتری مسیر ایلام به صالح‌آباد، آبشار زیبایی است به نام (چم‌آو.) فراموش نکنید که در پنج کیلومتری صالح‌آباد هم غاری واقع شود به نام (زرینه‌گان.) جالب است بدانید این غار را بهشت می‌نامند. چون در حالی که در فصل تابستان، منطقه صالح‌آباد، گرمایی چهل درجه دارد، هوای داخل این غار بسیار سرد و مطبوع است و گاه همراه داشتن لباس گرم برای بازدید از آن، گریزناپذیر است.
سنگ نوشته آشوری (گل‌گل) هم، اثر تاریخی دیگری است با سه هزار سال قدمت. این اثر بر دیواره کوهی در ۲۵ کیلومتری ایلام واقع شده و نقش برجسته پیکر یک سرباز آشوری است.شاید مقصد بعدی شما در سفر به استان ایلام، کرمانشاه باشد. پس یادتان باشد در ابتدای جاده کرمانشاه، تفریحگاه جنگلی ششدار را هم ببینید که دوستداران طبیعت، در ایام، بهار و پاییز، همواره در آن جا حضور دارند.تپه‌ای که کارگاه کوزه‌گری بود.
کوزه‌گران، نام تپه‌ای است باستانی که قدمتش به اواخر هزاره سوم پیش از میلاد می‌رسد. می‌گویند گویا این تپه، محل یک کارگاه کوزه‌گری بوده است. از این تپه تاریخی، سفال‌های رنگین ومنقوشی به دست آمده که نقش روی آنها بیشتر از پرندگان و بزکوهی است.
البته طبقات پایین‌تر این تپه به گورستانی اختصاص داشته و حتی چند نوع گور در آنها باقی مانده است. در بعضی از گورها، استخوان‌های مردگان را در کوزه‌ها ریخته و در مکان‌های سفیدکاری شده دفن کرده‌اند. در گورهای دیگر هم اسکلت‌هایی در یک قبر مشاهده شده که در آنها تنورهای بسیار و خاکستر زیاد نیز وجود دارد. قبرهای سرتپه هم به دوره زرتشت تعلق دارند.
● دیگر جاذبه‌ها
▪ نام مهران را که حتما شنیده‌اید، همان شهری که یادآور روزهای حماسه و مقاومت مردم ایران در دوره جنگ تحمیلی است. با مرز عراق فقط چند کیلومتر فاصله دارد. به خاطر آن همه مقاومت و زیبایی‌های فوق‌العاده‌اش، (نگین سبز ایران) نامیده شده است.▪ طاق شیرین و فرهاد، یادگار دوران ساسانی که با سنگ‌های بزرگ تراشیده شده و بدون ملات ساخته شده، جاذبه تاریخی زیبایی است که در شهرستان ایوان واقع شده است.
حیف است به استان ایلام سفر کنید و به شهرستان (دره شهر) سری نزنید.در حومه این شهر غار زیبایی است به نام (کنا تاریکه) که دارای یک حوضچه آبی، پرده‌های سنگی، ستون‌ها و مجسمه‌های زیبا است. سردی هوای داخل غار باعث شده که در طول سال، هیچ نوع جانوری در آن زیست نکند. دره ییلاقی کلم نیز که بسیار زیبا و سرسبز است در حوالی دره شهر واقع شده و دارای انواع باغات میوه و رودخانه‌های فصلی و دائمی می‌باشد.در خرابه‌های دره شهر که بازمانده یک شهر از زمان ساسانیان است، آثار چهارراه‌ها، کوچه‌ها و معابر با نظم خاصی که ویژه شهرسازی آن دوره بوده است به چشم می‌خورد. در خیابان نیروی هوایی هم بنای یک آتشکده را می‌بینید که به صورت چهارطاقی است و محلی‌ها اصطلاحا به آن (طاق) می‌گویند.
▪ بومیان منطقه در مورد شهر تاریخی سیروان که آن را شیروان و چرداول هم می‌نامند بر این باورند که پادشاهان زیادی از جمله انوشیروان عادل در آن ، قصر و قلعه بنا نهاده و اطراف آن نیز مکان‌های فراوانی ایجاد کرده‌اند. قدمت این شهر به عصر ساسانیان می‌رسد. می‌گویند حتی رستم، پهلوان باستانی ایران نیز در این منطقه اطراق کرده است.▪ (تاوی) درخت مقدسی است که در اطراف رودخانه سرابکلان دیده می‌شود. از شاخه‌هایش قطعه چوب‌هایی می‌برند و به عنوان چشم زخم استفاده می‌کنند.▪ قدیمی‌ترین و بلندترین درخت چنار استان ایلام با پانصد سال عمر، پنجاه متر ارتفاع و چهار متر قطر در اطراف شهرستان آبدانان واقع شده. شهری که دارای منابع فراوان همچون نفت، گوگرد و زاج است. خداوند باز هم به این چنار زیبا طول عمر دهد.
▪ غاری که به دلیل زندگی میلیون‌ها خفاش در داخل آن، به غار خفاش معروف شده، در سه کیلومتری شمال شرقی شهر دهلران قرار گرفته، غاری است متعلق به تاریخ و عصر غارنشینی که در فهرست آثار ملی هم ثبت شده است.
● ازدواج در ایلام
معمول‌ترین نوع ازدواج در این استان، پیوندهای فامیلی است. ضرب‌المثلی هم دارند که می‌گوید: (فامیل اگر گوشت بدنت را ببرد، هرگز استخوانت را نخواهد شکست.)خواستگاری را ریش سفیدان و بزرگان خانواده پسر انجام می‌‌دهند. یک روز مبارک مانند یکشنبه، سه‌شنبه یا پنجشنبه را انتخاب و البته با قرار قبلی به خانه دختر می‌‌روند. با شام وچای پذیرایی می‌‌شوند. بعد یکی از بزرگان خانواده، سر صحبت را باز می‌‌‌کند. بعد پدر یا یکی از بزرگان خانواده دختر به آنها خوشامد گفته و رضایت خود را نسبت به این پیوند اعلام می‌‌کند. شیربها و مهریه را تعیین می‌‌کنند.
برادر یا یکی از اقوام پسر، دست اقوام مرد دختر را می‌ بوسد. رسمی که به آن دست‌بوسی گویند. انگشتر دست دختر می‌‌کنند. جشنی در خانه دختر بر پا می‌‌شود که البته هزینه آن هم به عهده داماد است.روز بعد، داماد برای پاگشایی از سوی پدر عروس به صرف شام دعوت می‌‌شود. این دعوت را برادر دختر یا یکی از بستگان نزدیک او اعلام می‌‌کند و جالب آن که داماد، تا قبل از این دعوت، حق رفت و آمد به خانه پدر عروس را ندارد. هر وقت خانواده داماد برای برگزاری جشن عروسی آماده شد، پدر داماد یا یکی از بستگانش، به خانه پدر عروس می‌‌رود تا با توافق هم، روز عقد را تعیین کنند.
خوش به حال مادر عروس، می‌‌پرسید: چرا؟ چون در این مرحله، رضایت مادر دختر، اهمیت زیادی دارد و پدر داماد یا فرستاده او، برای جلب رضایتش مبلغی به او هدیه می‌‌دهد. بعد، روز عروسی را تعیین می‌‌کنند. عروس را با اسب می‌‌برند و هنگام خروج عروس از خانه پدری‌اش، سوارکاران شروع به اسبدوانی می‌‌کنند. جلوی خانه داماد، برای عروس، گوسفند قربانی می‌‌کنند. وقتی عروس وارد خانه داماد شد، مراسم آواز دسته‌جمعی شروع می‌‌شود که در گویش کردی به (هیومیه)و در زبان لری به (سیت بیارم) معروف است. جشن عروسی از دو تا هفت روز ادامه می‌‌یابد.
● سوغات، ره‌آورد سفر
ایلامی‌ها، شیرینی‌های خوشمزه‌ای دارند که یکی از آنها کله کنجی است. کله کنجی، حلوایی است شیرین و مقوی که برای تهیه آن مقداری کنجد را تفت می‌‌دهند . پس از سرد شدن در هاون می‌‌ریزند و سپس مقداری خرما بدون هسته در آن ریخته، این‌قدر می‌‌کوبند تا قشری از روغن کنجد، بالای حلوا را بپوشاند.
در آن صورت کله کنجی آماده شده را به اشکال مختلف در آورده و به عنوان شیرینی مقوی به مصرف می‌‌رسانند. از آن‌جا که ایلامی‌ها به شب‌نشینی و دید و بازدید‌ها اهمیت فراوانی می‌‌دهند، خانواده‌های فامیل و دوستان معمولا شب‌ها را در کنار هم با صحبت‌های روزمره و صرف شیرینی و میوه و تنقلات محلی خود می‌‌گذرانند. روغن حیوانی، عسل، کشک و سقز هم از سوغاتی‌های دیگر ایلام است که حاصل طبیعت زیبا و دامداری در استان است.
● غذاهای محلی
از خوشمزه‌ترین غذاهای محلی استان ایلام، خورشت تره کوهی است. پختش چندان سخت نیست. تره کوهی را خرد می‌‌کنند. در قابلمه با آب می‌‌پزند، کمی نمک و آرد و زردچوبه را با پیاز داغ تفت می‌‌دهند و به تره اضافه می‌‌کنند. مدتی بعد غذا آماده است.با نام فلافل هم که به‌طور حتم آشنایی‌ دارید.
این غذا که شما بیشتر، آن را در ساندویچ‌فروشی‌ها دیده‌اید، غذایی است متداول در ایلام. نخود را چند روزی در آب می‌‌ریزند تا نرم شود بعد آن را بلغور می‌‌کنند و مقداری سیر، ادویه گیاهی و نمک به آن می‌‌افزایند تا خمیری به دست آید. بعد با قالب‌های مخصوص، آنها را در روغن سرخ کرده و به مصرف می‌‌رسانند.
● قلان، یک بازی محلی پرنشاط
استان ایلام، بازی‌های محلی فراوانی دارد که یکی از آنها قلان است. چند نفر بازیکن، هر کدام با گرفتن یک پای خود در هوا به حالت تا شدن زانو، روی یک پای دیگر محکم ایستاده و مسافتی چند متری را یک پا می‌‌دوند. کسی که زودتر به پایین بازی برسد، برنده اعلام می‌‌شود. این بازی، سرشار از تحرکات بدنی و جسمی فراوان است.
به همه آنچه در مورد استان ایلام گفته شد، مردم خونگرم، مهمان‌نواز و بامحبت این خطه از کشورمان را هم باید اضافه کرد که دلی مهربان و قلبی پرعطوفت دارند و در هر لحظه، آماده و مهیا هستند تا از هموطنان سفر کرده به استانشان با کمال خوشرویی و احترام استقبال نمایند. سفر به این دیار زیبا را هرگز فراموش نکنید!

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.