شماره تلفن تماس با ما

051-34225776

 

My title

قفل سازی

قفل سازی

ايام قديم تا قرن 18 ميلادي ، قديمي ترين شكل قفل، قفلي است كه در ويرانه هاي خرساباد نزديكي نينوا، پيدا شده است و حدود 4 هزار سال قدمت دارد و امروز اين هنر كه زماني به عنوان يكي از صنايع دستي منطقه آذربايجان بود، به دليل از بين رفتن كاربرد و عدم حمايت از دست اندركاران آن، منسوخ شده است. در زمان ايلخانان دوم يعني اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم منطقه کوهنبان در کرمان شهرتي در ساخت آينه‌هاي فولادي داشت اين در حالي است که شيراز در ساخت کارد، سرتير، سرنيزه و قفل (در زمان صفوي )و قم، کرمان، شيراز ، مشهد و اصفهان در ساختن شمشير ، کرمانشاه در ساخت سلاح‌هاي قديمي ترين کليدي که تاکنون پيدا شده از منطقه بين النهرين است اين کليد که 4000 سال قدمت دارد از حفاري هاي قصر خُرس آباد نينوا کشف شده و متعلق به کلون‌هاي چوبي شبيه کلون هاي امروزي است.
ايرانيان از جمله مللي هستند که در پيشرفت و تکوين حرفه قفل سازي سهم عمده اي داشته اند و قديمي ترين قفل پيدا شده از نوع کلون در ايران از حفاري چغازنبيل در شوش بدست آمده که متعلق به قرن سيزدهم پيش از ميلاد است .
آتشين (تفنگ) و مرند در ساخت تفنگ و قفل هاي رمزي مشهور بودند و اين روند تا قرن بيستم همچنان ادامه داشت.
اين قفل چوبي است و چند ميله چوبي قابل حركت دارد كه در سوراخ هايي مناسب روي كلون مي افتند و كلون را در وضعيت بسته نگه مي دارد. كليد اين قفل چوبي است و ميله هايي دارد و مي توان آن را در شياري در كلون داخل كرد. ميله هاي كليد ، ميله هاي قابل حركت قفل را به ارتفاع مناسب بالامي برند و بيرون كشيدن كلون ممكن مي شود.
مصريان قديم ، اين نوع قفل را مي شناختند و نمونه هايي از آن در ژاپن و نرو ژ نيز به دست آمده است.در حفره هاي تپه چغازنبيل در استان ايلام، كلون و ميله هايي سنگي پيدا شده كه قدمت آن به قرن سيزدهم ميلادي مي رسد.
روميان، قفل ها و كليدهاي فلزي را اختراع كردند و براي اولين بار از ضامن ها براي ايمني قفل استفاده كردند. قفل هاي ضامن دار صدها سال، تنها وسيله اطمينان بخش براي مردمان به شمار مي رفت، در واقع ضامن ها همان برآمدگي هاي اطراف سوراخ كليد در قفل هستند، به طوري كه اگر كليدي، شيارهايي متناظر با ضامن ها نداشته باشد، گردانيدن و حركت آن در قفل ممكن نيست. طي قرنهاي متمادي، قفل سازها ابتكارهاي فراواني در طرح ضامن ها ارائه كردند و در نتيجه، كليدهاي پر-پيچ و خمي پيدا شد.
روميان، كليدهاي كوچكي هم مي ساختند و آنها را به عنوان انگشتر به دست مي كردند ، همچنين علاوه بر قفل هاي ثابت، قفل قابل انتقال را هم وارد كار كردند.
قفل سازان قرون وسطي، به خصوص در كشور آلمان ، در ساختن قفل هاي ظريف تبحر خاصي داشتند. كليدها و قسمت هاي متحرك قفل را بسيار پركار و ضامن ها را بسيار در هم پيچيده مي ساختند و ظاهر قفل ها را به طور بسيار زيبايي تزئين مي كردند. با اين همه ، توجه و نياز فراواني كه در آن روزگاران پرآشوب به قفل هاي مطمئن بود، در ساز و كار قفل ها چندان پيشرفتي حاصل نشد و درهم پيچيدگي ضامن ها و پنهان كردن سوراخ كليد، تنها وسيله ايمني به شمار مي رفت.
قفل سازي يكي از صنايع دستي پر كاربرد و بسيار مهم در كشور به حساب مي آمد و تبريز به عنوان مهد اين صنعت شهره عام و خاص بود.
قفل در زمان هاي گذشته به صورت اشكال حيواني و انساني ساخته مي شد و به اين ترتيب، قفل سازان ايراني تا حدودي توانستند خلاهنر مجسمه سازي ايران را با ساختن اين نوع قفل ها پر كنند به همين دليل مي توان اين صنعت را هنري دانست كه رابط بين ساير هنرها نيز شده بود.
قفل ها در گذشته تنها كاربرد ايمني نداشتند و كاربرد آئيني و ديني هم داشتند، بطوري كه بسياري از مردم و قفل سازان، براي امامزاده ها و اماكن متبركه قفل نذر مي كردند.
هنر قفل سازي ايران هنر بسيار پيشرفته اي به شمار مي رفت تا جايي كه قفل «چالشتر» كه بر خانه كعبه قرار دارد، ساخت صنعتگران قديمي ايراني است.
اين هنر صنعتي كه زماني مشتريان فراواني داشت از 50 سال پيش با آمدن قفل هاي صنعتي رو به افول گذاشته ودر حال از بين رفتن است.

 

منبع: irandeserts

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.