شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

غار کان گوهر، بوانات

غار کان گوهر، بوانات

موقعیت

غار در بخش بوانات فارس به مرکزیت سوریان قرار دارد. برای رسیدن به دهانه آن باید از صفاشهر (ده بید)، بین آباده و شیراز، به سوی شهر بابک برویم. با گذر از سوریان و روستاهای بَزم و مُنج به دوراهی خاکی پاسگاه محیط بانی میرسیم و با طی 3 کیلومتر و گذر از کنار پاسگاه، کنار چشمهای که دهانه غار 500 متر بالاتر از آن قرار گرفته و پیداست، توقف میکنیم.

معرفی

ایرانیان باستان برای فلز آهن، که ابزارهای تولیدی و دفاعی خود را از آن میساختند و دستیابی به آن هم چندان آسان نبود، ارزش گوهر (جواهر) قائل بودند، از این رو به سبب وجود سنگ آهن در این غار، آن را کان گوهر نامیدهاند؛ چنان که نام معدن باستانی آهنی را که نزدیک سیرجان قرار دارد، گُل و گوهر گذاشتهاند.

ساختمان

دهانه غار 30 و ارتفاع 20 متر در رأس مثلث فروافتادهای قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دریا 2300 متر است. مثلثی متساوی الساقین، به قاعده حدود 200 متر و ارتفاع 250 متر به شکل قالبی؛ یعنی عمود بر سطح دامنه کوه، فروافتاده و دور تا دور آن را یک دیوار صخرهای، که میانگین ارتفاع آن 12 متر است، دربرگرفته است. حجم این فروافتادگی عددی در حدود 100000 متر مکعب است. برای تضیح این پدیده ابتدا به ساختمان درونی غار میپردازیم. بعد از ورود به درون غار، تالار دایره شکلی به قطر 30 متر و ارتفاع 20 متر قرار دارد که با یک شیب 50 درجه به سوی پایین میرود. سپس با شیبی تند به تالاری بیضی شکل به قطرهای 120 و 40 متر میپیوندد. ارتفاع سقف تالار بزرگ در بخشهای مختلف متفاوت است. تالار بزرگ در انتها به تالاری دیگر به ابعاد 12 و 10 متر و ارتفاع حداکثر 8 متر متصل میشود. درون این تالار کوچک پرتگاهی به عمق 6 متر وجود دارد که برای رسیدن به اعماق غار باید از راه باریک بالای آن بگذریم. در گوشه سمت چپ این تالار چگونگی زایش غار تغییر میکند. این جا دهلیزی به طول حدود 8 متر قرار دارد که بر اثر نفوذ آبهای اسیددار زایش یافته است و به تالاری به ابعاد 12 و 10 متر و ارتفاع حدود 8 متر میرسد. این تالار بر اثر فرایند غار زایشی پدید آمده و در گذشته ریزشی هم در آن رُخ داده است. بعضی از بخشهای این تالار پوشیده از غارسنگهای گل کلمی است و کف آن هم گودال کوچکی مملو از آب هست که چکههای سقف در آن فرو میریزند. از طرف چپ این تالار، دهلیزی تنگ، که باید خزیده از آن بگذریم، آغاز میشود و پس از 12 متر به دهانه یک چاه میرسد. این چاه و دهلیزهای شیب دار آن حدود 90 متر طول دارد و در پایان به یک گودال بزرگ آب میرسد که بالای آن تعدادی غارسنگ زایش یافته و این جا انتهای غار است در عبور از چاه باید از طناب استفاده کرد زیرا برخی از بخشهای آن گشاد شده و دست و پا به بندنه چاه نمی رسد.

ویژگی

بخش ابتدایی یا اصلی غار، که تا تالار چکیدههای گل کلمی ادامه دارد، پدیدهای نادر در بین غارهای شناخته شده ایران است زیرا با وسعت عظیمی که دارد نه در آن غارسنگ به چشم میخورد و نه هیچ بخش آن بر اثر فرایند معمول غار زایشی پدید آمده است. پژوهش و مطالعه در مورد بخش نخست غار نشانگر این است که چندصدهزار سال پیش تودهای ماگما (مواد گداخته) بنا به علل درونی، از اعماق زمین بالا آمده و همین که با پوسته آهکی تماس یافته است با حرارت و فشار همراهش مقادیری از کربن و اکسیژن موجود در کربنات کلسیم پوسته بالای خود را رها ساخته و در نتیجه فضای عظیمی را به وجود آورده است و اما به سبب آن که پوسته سقف پایه و تکیه گاهی برای نگهداری خود نداشته، فروریخته و فضای مثلث شکل بیرونی نتیجه آن است. این توده ماگمایی به سبب آن که حاوی ترکیبات آهن بوده مورد توجه نیاکان ایرانیان قرار گرفته است و از آن آهن استخراج کردهاند. دیوارهای دودزده غار و غارسنگهای متبلور شده بر اثر حرارت، گواهی بر این مدعی هستند. غار در گذشته زیستگاه انسانها بوده و از درون آن سه عدد آرواره در اندازههای مختلف، مقادیری پارچه احتمالاً ابریشمی و قطعهای چرمی از یک لنگه کفش یافت شده است. در بیرون غار و نزدیک جاده هم یک آتشدان به همراه تصویری دیگر که روی تخته سنگی بزرگ حجاری شده است قرار دارد، ضمن آن که در بین راه مسیر غار و نزدیک دهانه دو تخته سنگ وجود دارد که روی آنها تصاویری از جانوران دوران غارنشینی کنده شده است که انسانی سوار بر یک حیوان از اصالت آن میکاهد زیرا در دوران غارنشینی انسان هنوز موفق به رام کردن جانوران نشده بود.

نام انگلیسی:  Kan Gohar Cave   

نام فارسی :  غار کان گوهر 

 

منبع:irandeserts

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.