شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

دقیانوس یکی از بزرگ ترین شهر های اسلامی

دقیانوس یکی از بزرگ ترین شهر های اسلامی

شهر جیرفت در آغاز دوران شهرنشینی از مراکز مهم به شمار می‌رفته است به طوری که در طول باستان‌شناسی این شهر سازه‌های مربوط به حکومت و فرمانروایی یک حوزه بزرگ دیده شده است.

شهر کهن جیرفت گاهی به شهر کرمان و گاهی به سرزمین مکران متعلق بوده، در واقع شهر جیرفت مرکزیت منطقه جازموریان بوده است.

شهر جیرفت دارای ضرابخانه ای بوده است که وجود سکه ای به تاریخ ۴۸ هجری با ضرب جیرفت بیانگر قدمت نام این شهر از دوران پس از اسلام است.

شهر جیرفت مرکز بازرگانان چین و روم و انبارگاه بوده و نمونه های بسیاری از آثار بدست آمده ساخت چین در این منطقه نشانگر تبادلات این دو کشور است. ثروتمند و شاد بودن مردم جیرفت را می توان در آثار برجای مانده مانند ادوات موسیقی و تداوم ظروف سنگی بخوبی مشاهده کرد.

آثار به دست آمده از شهر قدیمی جیرفت بیشتر در محوطه گسترده دقیانوس است و روستاهای مختلفی با استفاده از مصالح محوطه برروی شهر دقیانوس ساخته شده اند.

وفور ثروت و نعمت در دقیانوس از هزاره سوم پیش از میلاد تا دوران اسلامی باعث شده تا این شهر بارها مورد حمله همسایگان از جمله آکدیان قرار گیرد.

سلسه «اکد» یکی از تمدن های بین النهرین در هزاره سوم پیش از میلاد است که در این دوره با سراسر جهان مراودات اقتصادی و تجاری داشته و این ارتباط اقتصادی نیز با جیرفت برقرار بوده است.

شهر اسلامی دقیانوس (جیرفت قدیم) در شمال شهرستان جیرفت جای گرفته و مربوط به دوره سلجوقیان (۹۰۰سال پیش) است.

با توجه به وسعت ۴۰ کیلومتری این شهر که هسته مرکزی آن تنها ۱۲ کیلومتر وسعت دارد، این شهر جزو بزرگ ترین شهرهای اسلامی کشور در آن دوره محسوب می شده است. شهر دقیانوس در زمان سلجوقی از قطب های تجاری و اقتصادی ایران با کشورهای شرقی منطقه بوده است.

مارکوپولو، جهانگرد مشهور ایتالیایی نیز در سفرنامه خود از شهر تاریخی دقیانوس به عنوان یک شهر پرشکوه یاد کرده است.

با توجه به گستردگی شهر دقیانوس یافته ها نشان از وجود معابر و محله ها در قسمت های مختلف شهر دارد که به نظر می رسد در این شهر بیش از صد محله و صد میدان گاه وجود دارد که این تعداد محلات نشان از وسعت بسیار زیاد، گستردگی، جمعیت و رونق اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شهر دقیانوس در دوره سلجوقی دارد.

در کاوش های انجام شده در قسمت گورستان شهر دقیانوس که در دو کیلومتری مرکز اصلی شهر جای گرفته نشان می دهد سه نوع تدفین سردابه ای، تابوتی و تدفین معمولی در این شهر رواج داشته است.

در چهار فصل کاوش های باستان شناسی انجام شده در این محوطه، بخش هایی چون پایگاه حفاظتی، بخش های صنعتی، مسجد و مناره از زیرخاک آشکار شد.

بافت شهر در دوران اسلامی دارای میدان ها، گذرگاه ها، تأسیسات و شبکه آبرسانی و محلات در دورتادور شهر بوده است. براساس مطالعات مردم شناسی این سیستم آب به صورت یک آب شکن با شکستن فشار آب و وارد کردن آب به حوضچه هایی باعث جریان آب در شهر می شد.

حمام مربوط به دوره اسلامی به دست آمده در طول کاوش در نزدیکی بازار نشان دهنده اهمیت پاکیزگی مردم شهر دقیانوس بوده است.

در طول کاوش از بخش راسته بازار و گذرگاه های اصلی شمالی ـ جنوبی به عنوان محل کسب، معماری ها و انبارهای مختلفی به دست آمده است.

مهم ترین بخش به دست آمده در طول کاوش ها، مسجد جامع جیرفت است. این مسجد با بیش از ۴۰۰۰ متر وسعت دارای طرح شبستانی ستون دار و محراب گچبری، صحن میانی، شرقی و غربی، رواق، تک مناره و چند دوره تغییرات معماری است.

ویژگی ساختار معماری جیرفت سازه ای از پاره آجر و ملات گل پرشده با نخاله است. این شیوه کار از ویژگی های دوره اسلامی و ساسانی است.

براساس متون و اسناد برداشت خشت از خشت به صورت مکرر، اختلافات داخلی حکمرانان سلجوقی و تسطیح محوطه برای کانال آب و کشاورزی و ویران شدن آن توسط تاتارها علت متروکه شدن و نابودی شهر کهن جیرفت است.

 

منبع: aftabir

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.