شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

مهاجرت داخلی و پیامد های آن

مهاجرت داخلی و پیامد های آن

ساختار مهاجرت های داخلی، مفهومی است که در دوره معاصر بسیار مورد توجه قرار گرفته است، برخی صاحبنظران جمعیت شناسی معتقدند همانطور که ساختار سنی و سایرپدیده های جمعیت شناسی دارای قانونمندی هایی است ، تغییر و ثبات جریان های مهاجرتی بین مبدا» و قصد، دارای نظم وقانونمندی است. به دنبال انقلاب صنعتی، مهاجرت داخلی به یک روند کمک به تغییرات عظیم در ساختار مکانی از جوامع غربی تبدیل شد. رشد و گسترش مراکز شهری برای چندین دهه و حرکت از مناطق روستایی به شهرها، روند غالب در بازتوزیع جمعیت داشت و در نتیجه، تحقیقات زیادی در این زمینه از مهاجرت انجام شد و به نقش مهاجرت در شهرنشینی پرداخت. با این حال، روشن است که در بسیاری از جوامع غربی دوران شهرنشینی سریع به پایان رسیده است و مهاجرت داخلی را می توان اساسا" به عنوان یک فرایند تغییر اسکان در نظر گرفت.

این مشکل در کشورهای در حال توسعه که با میزان های بالای رشد شهری مواجهند بیشتر نمود می یابد، به همین جهت بسیاری از این کشورها بر نامه هایی در جهت رفع مشکل در نظر دارند. برای مثال ، از ۱۱۶ کشور در حال توسعه، ۹۰ کشوربه سازمان ملل اعلام کردند که سیاست هایی را برای کاهش یا معکوس کردن روندهای شتابان مهاجرت آغاز کردند. لذا مهاجرت در مباحث مربوط به شهرنشینی، هم به عنوان یکی از عوامل اصلی رشد شهری و هم به عنوان یکی از عوامل پدید آورنده مسایل شهری، همواره مطرح می شده ومد نظر بوده است." پومایین" معتقد است که در تمام کشورها، زمانی که فرآیند شهر نشینی رخ می دهد منجر به حرکات قابل توجه جمعیتی می شود. شکل غالب وکلیشه ای مهاجرت ها، مهاجرت روستا- شهری است; هر چند الزاما" بیشترین شکل نیست. طبق نظر کارشناسان، میان مناطق توسعه یافته و درحال توسعه تفاوت های چشمگیری از لحاظ وضعیت شهر نشینی و رشد جمعیت شهر نشین وجود دارد. مقاسیه نسبت شهرنشینی در کشور های توسعه یافته با کشور های در حال توسعه نشان می دهد که در تمام سال ها شهرنشینی در کشورهای توسعه یافته بیشتر بوده است، اما شتاب شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه برابر ۶۰ درصد و در کشور های توسعه یافته ۸ درصد در دوره ۱۹۷۰تا۲۰۰۰ است.

این نوع مهاجرت باعث تغییر در ترکیب سنی وجنسی جمعیت در هر دو منطقه می شود ورشد بیشتر جمعیت شهری نسبت به جمعیت روستایی را در پی دارد. پیش بینی می شود نسبت شهر نشینی در کشور های در حال توسعه در سال۲۰۳۰ به بیش از ۸۲ در صد برسد و طبق اعلام سازمان ملل در حقیقت می بایست منتظر پدیده مهاجرت سریع و رشد شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه بود. به هر حال، هرچند مهاجرت داخلی و به طور عمده از روستا به شهر فشار قابل توجهی در برخی مناطق جهان ایجاد می کند اما در مورد نقش آن نباید بیش ازاین تاکید داشت چراکه رشد جمعیت شهری به طور روز افزونی نتیجه رشد ذاتی جمعیت است تا نتیجه مهاجرت. در خصوص انواع مهاجرت داخلی می توان تقسیم بندی ذیل را اشاره کرد:

▪ روستا - روستا

▪ روستا - شهر

▪ شهر - روستا

▪ شهر - شهر

در ایران به ویژه پس از اصلاحات ارضی، انجام اقداماتی در ساختار فعالیت کشور یعنی ایجاد صنایع مونتاژ وکارخانجات تولیدی در اطراف شهرهای بزرگ و توجه به بخش شهری، روند این نوع مهاجرت ( روستا- شهر) را افزایش داد . به طور کلی می توان دریافت که کشور ما ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای در حال حال توسعه، تحولات قابل توجهی را در حوزه شهر نشینی و موضو عات مرتبط با آن را باید مد نظر داشته باشد. از جمله مشکلاتی که پیرامون مهاجرت داخلی و به خصوص نوع روستا به شهربه وجود می آورد می توان موارد ذیل را بیان کرد:

۱- نوعی خرده فرهنگ در شهر مقصد به وجود می آید که ساختار وشکل سازمان یافته شهری ا دگرگون می کند

۲- پیامد مهاجرت برای مهاجران علاوه بر تغییرات زندگی اقتصادی و تحولات فرهنگی همراه با بعد مسافت، موجبات تضعیف اقتدار خانوادگی را نیز فراهم می کند.

۳- کمبود های عاطفی وحمایتی برای مهاجران ظاهر می گردد که این خود زمینه ای مشارکت تازه ای را درقالب همبستگی متقابل با همسایگان پدید می آورد ، به طوری در صورت عدم سازگاری با محیط احتمال افزایش جرم وانحراف بسیار بالا می گردد .

۴- کهنسالی جمعیت روستا; به دلیل اینکه اکثر مهاجران را افراد جوان ۲۵ تا۵۰ سال تشکیل می دهند.

۵- کاهش باروری، در نتیجه عدم وجود نیروی جوان در روستا

۶- کاهش بهره روی در محصولات کشاورزی وتولیدی به علت عدم وجود نیروی مناسب کار

۷- عدم وجود خلاقیت ونوآوری و عدم توسعه تولیدات کشاورزی

۸- افزایش طبیعی جمعیت و کمبود کار و فقر عمومی روستائیان در مناطق روستایی با کمبود اشتغال و اضافه جمعیت روبرو می شوند.

به طور کلی این نوع مهاجرت باعث تغییردر ترکیب سنی وجنسی جمعیت در هر دو منطقه می شود ورشد بیشتر جمعیت مقصد را در پی دارد. طبق آمارهای سازمان ملل در بیشتر کشورهای در حال توسعه مهاجران روستایی بین ۲۵تا۶۰ درصد جمعیت شهری را تشکیل می دهند. در چنین شرایطی رشد بیکاری و عدم اشتغال مناسب، زمینه جرم و آسیب های اجتماعی را فراهم می سازد. در نتیجه بی هنجاری، انزوا و بیگانگی و طغیان علیه ارزش ها را به ارمغان می آورد. همچنین مهاجرت و تحرک بیش از حد همراه با ساخت های نامناسب اقتصادی و فرهنگی به رشد انحرافات و گرایش به بیگانگی و اعتیاد و غیره کمک می کند. در کشورهای توسعه نیافته شهرنشینی همراه با عدم رشد خدمات، مستقل از توسعه صنعت، گسترش می یابد و به کاهش تولیدات و بیکاری های پنهان و آشکار و توسعه جرایم شهری منجر می شود. با توجه به آنچه که اشاره شد می توان بیان کرد که راه حل این مسائل را باید در توسعه اجتماعی، اقتصادی مناطق مختلف کشور بخصوص مناطق روستایی و شهرهای کوچک دانست. توسعه اقتصادی روستایی، سرمایه گذاری روستایی در ارائه خدمات و تسهیلات، ارائه آموزش و پرورش و... توازن بین جمعیت و منابع در مناطق روستایی کشور رو به توسعه تقویت می کند. منابع مهم و پراهمیت کشاورزی و دامداری باید کم ارزش تلقی نگردند شهرها و صنایع معدن و کارخانه ای شهرها نمی توانند کلیه افراد متقاضی را جوابگو باشند لذا روستاها و وضعیت اقتصادی آن را باید تقویت و اصلاح و احیا کرد. باید در نظر داشت تا زمانی که در شهر درآمد و رونق بیشتری وجود دارد جریان مهاجرت از روستا به شهر ادامه خواهد داشت و تنها راه ممکن به حداقل رساندن یا جلوگیری از این جریان و عواقب وخیم آن، برنامه هایی است که طی آن درآمد شهرهای کوچک و روستایی را بالا برده به طوری که فاصله درآمد بین شهر و روستا به حداقل برسد.

نهایتا اگر جاذبه درآمد و ارتقای سطح زندگی در این نقاط تقویت منابع استراتژیک کشاورزی که جنبه حیاتی برای ملل جهان سوم دارند شناسایی و حمایت شود امکان دستیابی به توازن مناسب بین جمعیت و منابع تامین مایحتاج تاحد زیادی به وجود می آید در غیر این صورت بی سازمانی اجتماعی و وضع جمعیت رو به افزایش، برای کشورها وبه خصوص مناطق رو به توسعه پرمخاطره و مصیبت بار خواهد شد.

 

منبع:

ساختار مهاجرت های داخلی، مفهومی است که در دوره معاصر بسیار مورد توجه قرار گرفته است، برخی صاحبنظران جمعیت شناسی معتقدند همانطور که ساختار سنی و سایرپدیده های جمعیت شناسی دارای قانونمندی هایی است ، تغییر و ثبات جریان های مهاجرتی بین مبدا» و قصد، دارای نظم وقانونمندی است. به دنبال انقلاب صنعتی، مهاجرت داخلی به یک روند کمک به تغییرات عظیم در ساختار مکانی از جوامع غربی تبدیل شد. رشد و گسترش مراکز شهری برای چندین دهه و حرکت از مناطق روستایی به شهرها، روند غالب در بازتوزیع جمعیت داشت و در نتیجه، تحقیقات زیادی در این زمینه از مهاجرت انجام شد و به نقش مهاجرت در شهرنشینی پرداخت. با این حال، روشن است که در بسیاری از جوامع غربی دوران شهرنشینی سریع به پایان رسیده است و مهاجرت داخلی را می توان اساسا" به عنوان یک فرایند تغییر اسکان در نظر گرفت.

این مشکل در کشورهای در حال توسعه که با میزان های بالای رشد شهری مواجهند بیشتر نمود می یابد، به همین جهت بسیاری از این کشورها بر نامه هایی در جهت رفع مشکل در نظر دارند. برای مثال ، از ۱۱۶ کشور در حال توسعه، ۹۰ کشوربه سازمان ملل اعلام کردند که سیاست هایی را برای کاهش یا معکوس کردن روندهای شتابان مهاجرت آغاز کردند. لذا مهاجرت در مباحث مربوط به شهرنشینی، هم به عنوان یکی از عوامل اصلی رشد شهری و هم به عنوان یکی از عوامل پدید آورنده مسایل شهری، همواره مطرح می شده ومد نظر بوده است." پومایین" معتقد است که در تمام کشورها، زمانی که فرآیند شهر نشینی رخ می دهد منجر به حرکات قابل توجه جمعیتی می شود. شکل غالب وکلیشه ای مهاجرت ها، مهاجرت روستا- شهری است; هر چند الزاما" بیشترین شکل نیست. طبق نظر کارشناسان، میان مناطق توسعه یافته و درحال توسعه تفاوت های چشمگیری از لحاظ وضعیت شهر نشینی و رشد جمعیت شهر نشین وجود دارد. مقاسیه نسبت شهرنشینی در کشور های توسعه یافته با کشور های در حال توسعه نشان می دهد که در تمام سال ها شهرنشینی در کشورهای توسعه یافته بیشتر بوده است، اما شتاب شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه برابر ۶۰ درصد و در کشور های توسعه یافته ۸ درصد در دوره ۱۹۷۰تا۲۰۰۰ است.

این نوع مهاجرت باعث تغییر در ترکیب سنی وجنسی جمعیت در هر دو منطقه می شود ورشد بیشتر جمعیت شهری نسبت به جمعیت روستایی را در پی دارد. پیش بینی می شود نسبت شهر نشینی در کشور های در حال توسعه در سال۲۰۳۰ به بیش از ۸۲ در صد برسد و طبق اعلام سازمان ملل در حقیقت می بایست منتظر پدیده مهاجرت سریع و رشد شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه بود. به هر حال، هرچند مهاجرت داخلی و به طور عمده از روستا به شهر فشار قابل توجهی در برخی مناطق جهان ایجاد می کند اما در مورد نقش آن نباید بیش ازاین تاکید داشت چراکه رشد جمعیت شهری به طور روز افزونی نتیجه رشد ذاتی جمعیت است تا نتیجه مهاجرت. در خصوص انواع مهاجرت داخلی می توان تقسیم بندی ذیل را اشاره کرد:

▪ روستا - روستا

▪ روستا - شهر

▪ شهر - روستا

▪ شهر - شهر

در ایران به ویژه پس از اصلاحات ارضی، انجام اقداماتی در ساختار فعالیت کشور یعنی ایجاد صنایع مونتاژ وکارخانجات تولیدی در اطراف شهرهای بزرگ و توجه به بخش شهری، روند این نوع مهاجرت ( روستا- شهر) را افزایش داد . به طور کلی می توان دریافت که کشور ما ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای در حال حال توسعه، تحولات قابل توجهی را در حوزه شهر نشینی و موضو عات مرتبط با آن را باید مد نظر داشته باشد. از جمله مشکلاتی که پیرامون مهاجرت داخلی و به خصوص نوع روستا به شهربه وجود می آورد می توان موارد ذیل را بیان کرد:

۱- نوعی خرده فرهنگ در شهر مقصد به وجود می آید که ساختار وشکل سازمان یافته شهری ا دگرگون می کند

۲- پیامد مهاجرت برای مهاجران علاوه بر تغییرات زندگی اقتصادی و تحولات فرهنگی همراه با بعد مسافت، موجبات تضعیف اقتدار خانوادگی را نیز فراهم می کند.

۳- کمبود های عاطفی وحمایتی برای مهاجران ظاهر می گردد که این خود زمینه ای مشارکت تازه ای را درقالب همبستگی متقابل با همسایگان پدید می آورد ، به طوری در صورت عدم سازگاری با محیط احتمال افزایش جرم وانحراف بسیار بالا می گردد .

۴- کهنسالی جمعیت روستا; به دلیل اینکه اکثر مهاجران را افراد جوان ۲۵ تا۵۰ سال تشکیل می دهند.

۵- کاهش باروری، در نتیجه عدم وجود نیروی جوان در روستا

۶- کاهش بهره روی در محصولات کشاورزی وتولیدی به علت عدم وجود نیروی مناسب کار

۷- عدم وجود خلاقیت ونوآوری و عدم توسعه تولیدات کشاورزی

۸- افزایش طبیعی جمعیت و کمبود کار و فقر عمومی روستائیان در مناطق روستایی با کمبود اشتغال و اضافه جمعیت روبرو می شوند.

به طور کلی این نوع مهاجرت باعث تغییردر ترکیب سنی وجنسی جمعیت در هر دو منطقه می شود ورشد بیشتر جمعیت مقصد را در پی دارد. طبق آمارهای سازمان ملل در بیشتر کشورهای در حال توسعه مهاجران روستایی بین ۲۵تا۶۰ درصد جمعیت شهری را تشکیل می دهند. در چنین شرایطی رشد بیکاری و عدم اشتغال مناسب، زمینه جرم و آسیب های اجتماعی را فراهم می سازد. در نتیجه بی هنجاری، انزوا و بیگانگی و طغیان علیه ارزش ها را به ارمغان می آورد. همچنین مهاجرت و تحرک بیش از حد همراه با ساخت های نامناسب اقتصادی و فرهنگی به رشد انحرافات و گرایش به بیگانگی و اعتیاد و غیره کمک می کند. در کشورهای توسعه نیافته شهرنشینی همراه با عدم رشد خدمات، مستقل از توسعه صنعت، گسترش می یابد و به کاهش تولیدات و بیکاری های پنهان و آشکار و توسعه جرایم شهری منجر می شود. با توجه به آنچه که اشاره شد می توان بیان کرد که راه حل این مسائل را باید در توسعه اجتماعی، اقتصادی مناطق مختلف کشور بخصوص مناطق روستایی و شهرهای کوچک دانست. توسعه اقتصادی روستایی، سرمایه گذاری روستایی در ارائه خدمات و تسهیلات، ارائه آموزش و پرورش و... توازن بین جمعیت و منابع در مناطق روستایی کشور رو به توسعه تقویت می کند. منابع مهم و پراهمیت کشاورزی و دامداری باید کم ارزش تلقی نگردند شهرها و صنایع معدن و کارخانه ای شهرها نمی توانند کلیه افراد متقاضی را جوابگو باشند لذا روستاها و وضعیت اقتصادی آن را باید تقویت و اصلاح و احیا کرد. باید در نظر داشت تا زمانی که در شهر درآمد و رونق بیشتری وجود دارد جریان مهاجرت از روستا به شهر ادامه خواهد داشت و تنها راه ممکن به حداقل رساندن یا جلوگیری از این جریان و عواقب وخیم آن، برنامه هایی است که طی آن درآمد شهرهای کوچک و روستایی را بالا برده به طوری که فاصله درآمد بین شهر و روستا به حداقل برسد.

نهایتا اگر جاذبه درآمد و ارتقای سطح زندگی در این نقاط تقویت منابع استراتژیک کشاورزی که جنبه حیاتی برای ملل جهان سوم دارند شناسایی و حمایت شود امکان دستیابی به توازن مناسب بین جمعیت و منابع تامین مایحتاج تاحد زیادی به وجود می آید در غیر این صورت بی سازمانی اجتماعی و وضع جمعیت رو به افزایش، برای کشورها وبه خصوص مناطق رو به توسعه پرمخاطره و مصیبت بار خواهد شد.

 

منبع: aftabir

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.