شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

آبهای روان در کویر لوت

آبهای روان در کویر لوت
احمد مستوفی

برخلاف تصور قبلی،آبهای روان در اطراف دشت لوت کم نیستند وضع بسترهای خشک‏ رودها و شست‏وشوی زمین در دشتها و در داخل کلوت نمودار جریان بسیار زیاد آب در بعضی‏ فصول است.در منطقهء غربی بواسطهء نزدیکی کوههای مرتفع کرمان بدشت لوت چندین رود از ارتفاعات سرچشمه گرفته و وارد چاله مرکزی میشوند و غالب این رودها در تمام سال آبی‏ نسبتا وافی دارند و با وجودیکه سفر در اوایل زمستان و موسم خشکی انجام گرفت ملاحظه شد که رود شور در شمال غربی حوضه آب زیادی دارد و این آبها در چاله‏های بین کلوت روی زمین‏ پخش میشوند و چاله پای کلوت همیشه مرطوب است-در اطراف شهداد دو رود بزرگ دیگر بطرف لوت میروند که مقدار کمی از آب آنها بمصرف آبیاری میرسد.در لوت جنوبی در کوهپایه‏ پشو و کشیت باز دو رود دائمی بطرف لوت جاریست و از ارتفاعات جنوب غربی هم آبهای‏ موسمی بطرف چاله جریان دارد.جنوب لوت آبهای فراوانی دارد که جزء حوضهء رود نرماشیراند و کوههای جنوبی بم سرچشمه بسیاری از آبهای دائمی یا موسمی است که یا به باتلاقهای محلی‏ میریزند و یا جزء حوضهء نرماشیر و رودشور میشوند و از ارتفاعات جنوب شرقی و منطقهء سیستان‏ هم آبهای زیادی به چالهء جنوبی زنگی احمد میرسد.

با توصیف فوق باید قبول کرد که منطقهء لوت بی‏آب نیست و همین آب فراوان اطراف است‏ که در قرون متمادی به پیدایش و توسعهء لوت کمک کرده است.آبهای اطراف لوت شوراند و شوری آنها متفاوت است بعضی از آبهای شور مانند رود نرماشیر و رود شهداد و کشیت با وجود شوری بمصرف آبیاری میرسند و بعضی آبها بکلی شور و بی‏مصرف است.شور شدن آب این‏ رودها بواسطهء عبور از زمینهای رسی و نمکی و ژیپسی است که تا حد اشباع مواد آنها در آب‏ حل میشود و گسترش آبها در چاله‏ها و حوضه‏ها باعث ازدیاد و پیدایش زمینهای کویری شور میگردد و بطوریکه گفته شد در دوره‏های معرفه الارضی هم بر حسب وضع بارندگی زمینهای‏ کویری لوت زیاد و کم شده‏اند.از اواخر دوران سوم باینطرف منطقهء لوت گاهی بصورت دریاچه‏ کویری با آب زیاد بود و گاهی دریاچه خشک گشته و رسوبات کویری ته نشست نموده و گاهی‏ شست‏وشوی زیاد زمین مواد کویری را شسته و کویرهای تازه‏ای ساخته است.

پیدایش و تشکیل زمینهای شور و کویری دشت لوت بواسطهء عمل آب انجام شده و این‏ عمل بصورت مستمر تا امروز هم ادامه دارد و باید انتظار داشت که در آتیه هم زمینهای کویری‏ زیادتر شده و دشت لوت وسیعتر گردد و اما در دشت لوت برخلاف دشت کویر چون اطراف حوضه‏ را ارتفاعات فراگرفته و شیب دامنه‏ها و دشتها زیاد است جریان آب بطرف چالهء مرکزی راحت‏ است و آب روی زمین نمیماند تا کفه‏های مرطوب مانند دشت کویر ایجاد نماید.

در تحقیقات آتیه باید جریان آبها در اطراف دشت لوت مورد بررسی‏های دقیق علمی قرار گیرد و با ایجاد مراکز آب‏سنجی و آزمایشهای آب‏شناسی معلوم شود که این آبها در عبور از چه‏ مناطقی شور میشوند و در مسیر آبها وسعت زمینهای شور چقدر است شاید ممکن باشد که بوسیلهء انحراف سسیر رود از زمینهای شور به زمینهای شیرین و با ایجاد ترعهء مصنوعی در مسیر زمینهای‏ شور و یا ساختن سدی در پشت زمینهای شور این آبها را قابل استفاده نمود و در دشتها برای‏ آبیاری از آنها استفاده کرد و برای اجراء این طرح باید زمین‏شناسی مناطق واقع در مسیر رودها بطور دقیقی مطالعه گردد.

 

دسته ها: ایرانگردی

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.