شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

آشنايي با تركمنستان

آشنايي با تركمنستان

این مقالات به صورت پیوسته در فصلنامه تخصصی بوم منتشر می شود.

قسمت اول

نویسنده: جواد عابد خرسانی

مقدمه:

سفر نمودن از دیدگاه اسلام بی‌اندازه مفید و پسندیده است. خداوند متعال در قرآن کریم به این موضوع مهم اشاره داشته و انسان‌ها را به سیر و سیاحت و دیدن زمین توجه داشته است. خداوند متعال در آیه 15 سوره ملک می فرماید:"هوَالذّى جَعَلَ لَکُمُ الاَرضُ ذَلُو لاً فَامْشُوا فى مَناکِبِها و کُلُوا مِنْ رِزْقِهِ." او آن خدائى است که زمين را براى شما نرم و هموار گردانيد. پس شما در پستى و بلندى‌هاى آن حرکت کنيد و روزى او را خوريد. پیامبر بزرگ اسلام حضرت رسول اکرم (ص) نیز در باب سفر فرموده‌اند:"سافِروا تَصِحُّوا و جاهِدُوا تَغْنَموا." مسافرت کنيد تا سالم باشيد و در راه خدا جهاد کنيد تا بهره‌مند و صاحب غنيمت گرديد.
حضرت علی (ع) نیز در باب سفر و سیر و سیاحت می‌فرماید: براى کسب فضائل، از زادگاه خود قدم بيرون‌گذار و غربت و دورى از شهر و ديار را انتخاب کن و راه سير و سياحت و مسافرت را در پيش گير که در مسافرت پنج فايده نهفته است. مسافرت غم و اندوه و ناراحتى را از تو دور مى‌کند و موجب شادى و انبساط خاطر می‌شود. از طريق مسافرت امکانات زندگى بهتر و معيشتى نيکوتر فراهم مى‌شود. مسافرت به علم و دانش و اطلاعات انسان مى‌افزايد و معرفت و شناخت بيشترى به او مى‌دهد. و اینکه انسان با مسافرت خواهد توانست با شخصيت‌هاى محترم و مفيد جامعه هم‌ صحبت و همنشين شود و کسب فيض نمايد.
البته در باب سفر و سیاحت روایات بسیار زیادی از معصومین بیان شده است که جای توجه به آن در این مقاله کوچک نیست، اما به قدری فواید سفر روشن است که هر شخصی بدون مطالعه و تحقیق می‌تواند ده ها دلیل برای مفید بودن آن ذکر کند. همه ما نیز در طول عمر سفرهای متعددی را تجربه کرده و برای سفرهای زیادی در آینده برنامه ریزی کرده و یا لااقل آرزوی انجام آن را در سر داشته‌ایم. سفر به جاده ابریشم و در مسیر جاده ابریشم نیز یکی از آرزوهای همیشگی من بوده و برای انجام آن برنامه‌ریزی‌ها‌ی زیادی داشته‌ام.
جاده ابریشم جاده قدیمی تجارت چین که بیش از دو هزار سال پیش مورد استفاده بود، کماکان در جهان بسیار شهرت دارد. جاده ابریشم به عنوان پلی بین چین و کشورهای اروپا، آسیا و آفریقا برای تبادلات مادی و تمدنی شرقی و غربی سهم مهمی ادا نموده است. جاده ابریشم نام شبکه‌ای از راه‌های به هم پیوسته بود که تجارت زمینی چین را با نقاط مختلف دنیا همچون اروپا، آفریقا، آسیای مرکزی و یا آسیای جنوبی برقرار می‌کرد. این راه از شهرستان توان هوانگ در چین به ولایت کانسو می‌آمد و از آنجا از طریق ترکستان شرقی از درون آسیای مرکزی می‌گذشت و از راه بیش‌بالیغ و آلمالیغ و اترار به سمرقند و بخارا می‌رسید. در بخارا قسمت اصلی آن از راه مرو، سرخس، نیشابور، گرگان، بام و صفی‌آباد به ری می‌آمد و از ری به قزوین و زنجان و اردبیل و تبریز و ایروان می‌رفت. به سبب آنکه ابریشم و پارچه‌های ابریشمی بسیاری از چین و از طریق این جاده به غرب توزیع می‌شد، جاده ابریشم  نام گرفت.
سفر به تمامی مسیر جاده ابریشم بسیار پر هزینه و طولانی مدت خواهد بود. بنا دارم این مسیر را در طی چندین مرحله به صورت جداگانه سفر نمایم. اوّلین مرحله این سفر عبور از سه کشور ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان می‌باشد. شهرهای بزرگی همچون مرو و سمرقند و بخارا و چهارجو را پشت سرگذاشته و با گوشه‌ای از آثار بزرگ و عظیم باستانی و معماری ایرانی قبل از اسلام و آثار تاریخی و مذهبی و معماری بعد از اسلام آشنا خواهیم شد.

 

کشور ترکمنستان و شهر عشق‌آباد

ساعت 4 صبح بود و هنوز خورشید از پشت کوه‌های سربه فلک کشیده بیرون نیامده بود. زمان برای من که قصد شروع یکی از سفرهای خودم را داشتم به کندی می‌گذشت. کوله پشتی خود را از شب قبل آماده کرده و تمام وسایل سفر را چندین بار چک کرده بودم تا وسیله مورد نیاز از قلم نیفتاده باشد. قرار حرکتا به سمت مرز باجگیران ساعت 5 صبح بود. راس ساعت به سمت شهر قوچان حرکت کردم. بنا داشتم طوری حرکت کنم که همزمان با شروع کار مرز باجگیران بتوانم وارد کشور ترکمنستان شده و از زمانی که دارم حداکثر استفاده را بنمایم. مسیر مشهد به قوچان را به سرعت طی کرده و بعد از عبور از گردنه‌های نه چندان بلند رشته کوه‌های شمالی استان خراسان رضوی به روستای مرزی باجگیران رسیدم. ساعت هفت و نیم صبح بود و من جزو اولین نفراتی بودم که توانستم کارهای اداری خروج از مرز را انجام داده و وارد مرز کشور همسایه شمالی یعنی ترکمنستان بشوم. فضای مرز بسیار آرام و هنوز از جنب و جوش و شلوغی رفت و آمد ماشین‌ها و افراد خبری نبود.
ورود به ساختمان مرزی ترکمنستان با استرس و دلهره زیادی همراه بود. شنیده بودم که ماموران مرزی ترکمن رفتار مناسبی با ایرانیان ندارند. سربازان مرزی ترکمن با لباسهای پلنگی و کلاه‌های خاص خودشان بسیار جلب توجه می‌کرد. ساختمان مرزی در بلندای یک تپه قرار دارد و از بالای آن می‌توان دشت‌های اطراف پایتخت کشور ترکمنستان یعنی شهر عشق‌آباد را نظاره کرد. بعد از ارائه توضیحات به افسر مرزی برای دلیل سفر خود و مشخص نمودن مسیر دقیق سفر و روزهای اقامت در آن اجازه ورود به کشور ترکمنستان را دریافت کردم. افسران مرزی ترکمنستان خیلی دقیق وسایل همراه را بررسی کرده و از ورود هرگونه داروهای کدئین دار به کشورشان جلوگیری می‌کنند. در بعضی موارد حتی همراه داشتن آن منجر به صدور جریمه‌های بسیار سنگین خواهد بود.
كشور تركمنستان در بخش غربي آسياي مركزي قرار گرفته است. وسعت خاك آن 488100 كيلومتر مربع و با كشورهاي قزاقستان، ازبكستان، ايران، و افغانستان، فدراسيون روسيه و ازطريق درياي خزر با آذربايجان هم مرز است. امتداد اراضي آن از غرب به شرق 1100 كيلومتر و از شمال به جنوب 650 كيلومتر است. مهمترين رودخانه كشور آمودريا (جيحون) است و در شرق كشور در قسمت‌هايي از مسير خود مرز مشترك با ازبكستان و افغانستان را به وجود مي‌آورد. از آب اين رودخانه مردم افغانستان و ازبكستان نيز براي مقاصد گوناگون بهره برداري مي‌كنند. كانال قره‌قوم كه عمليات احداث آن در سال 1954م آغاز شده، مانند شاخه‌اي از رودخانه آمودريا آب اين رودخانه را به واحه‌هاي مرو، مرغاب و جلگه‌هاي دامنه رشته‌ كوه كوپت داغ انتقال مي‌دهدو در آبياري اراضي كشاورزي مناطق مذكور مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد. اخيراً بعلت اهميّت فوق‌العاده اقتصادي آن را رسماً رودخانه قره قوم نام نهاده‌اند.
آب و هواي تركمنستان گرم و خشك و بياباني است و از نظر پوشش گياهي فقير محسوب مي‌شود. در اين كشور جنگل‌هاي انبوه درختان پهن برگ ديده نمي‌شود ولي طبيعت آن از نظر تنوع گونه‌هاي گياهي غني است، به طوري كه در كوه‌هاي هم مرز با خراسان درختان مخروطي هميشه سبز مي‌رويند و در ارتفاعات بادخيز درختزارهاي وسيع پسته وحشي وجود دارد و كوير قره‌قوم كه چهار پنجم خاك كشور را تشكيل مي‌دهد، محلّ رويش انواع گياهان و در ختچه‌هاي كويري است.دماي هوا در تابستان به ندرت از 35 درجه پايين مي‌آيد امّا در زمستان به منهاي 27 درجه مي‌رسد. رطوبت و نزولات جوي اندك است و بارندگي عمدتاً در فصل بهار روي مي‌دهد.
در کشور ترکمنستان ملیت‌ها و اقوام مختلفی زندگی می‌کنند. بر اساس قوانین جاری در کشور ترکمنستان همه اقوام از حقوق مساوی برخوردار هستند. گروه‌های عمده قومی در کشور ترکمنستان عبارتند از: ترکمن، ازبک، روس، قزاق، ارمنی، آذری، تاتار، بلوچ و اکراینی. جمعیت این کشور طبق آخرین اطلاعات نزدیک شش میلیون نفر نفر اعلام شده است. این کشور در 27 اکتبر سال 1991م اعلام استقلال کرد. ترکمنستان دارای 5 استان، 15 شهر و 74 شهرک است. نام‌هاي استان‎هاي كشور و مراكز آن‎ها عبارتند از: استان آخال، استان مرو، استان لباب، استان داش آغوزو استان بالكان. شهر عشق‌آباد پايتخت كشور در اراضي استان آخال قرار دارد و از نظر تقسيمات اداري واحدي مستقل است و با جمعيت بيش از 000/500 نفر بزرگترين شهر كشور محسوب مي شود. در حاشیه دریای خزر یک شهر ساحلی زیبا به نام بندر ترکمنباشی نیز وجود دارد که اخیرا سرمایه گذاری‌های گسترده‌ای در حوزه توریست و گردشگری در آن شکل گرفته است.
از ساختمان مرزی که خارج شدیم بلافاصله با ماشین‌های مخصوص که اجازه تردد در منطقه صفر مرزی را دارند، به سمت شهر عشق‌آباد حرکت نمودیم. فاصله ساختمان مرزی تا شهر عشق‌آباد نزدیک 35 کیلومتر می‌باشد. بعد از پیمودن مقداری از این مسیر شهر زیبای عشق‌آباد از دور نمایان می‌شود. بعد از گذشتن از یک پاسگاه پلیس در قبل از ورودی شهر و پس از عبور از طاق بزرگ ورودی شهر در جنوب عشق‌آباد وارد شهر شده و بالافاصله بزرگی خیابان‌ها، تمیزی بی‌اندازه و ساختمان‌های بزرگ و سفیدپوش آن توجه ما را به خود جلب کرد ... ادامه در بوم 3

 

دسته ها: ترکمنستان

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.