شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

شهر تبریز ـ استان آذربایجان شرقی

شهر تبریز ـ استان آذربایجان شرقی

تبریز یكی از قدیمی ترین مناطق ایران و مهم ترین منطقه ی استان آذربایجان شرقی است. مجموعه ی آثار تاریخی و نشانه های باستان شناختی كه از محل های مختلف این شهرستان در نتیجه ی حفاری های متعدد به دست آمده؛ دلالت بر دیرینه گی و قدمت تاریخی این منطقه دارد. مردم تبریز به تدین، دلاوری، ‌آزادی خواهی و بیش از همه به صراحت بیان در عین برخورداری از روحی مهربان شهره اند. تبریز؛ مامن عرفا و شعرا، خاستگاه فضل و هنر و سرزمین اولین هاست. اولین مدرسه، اولین چاپ خانه، اولین تئاتر، اولین نشریه، و… در این منطقه وجود داشته است. كشاورزی این شهرستان به واسطه شرایط طبیعی مساعد چون: خاک خوب و حاصل خیز، رود دایمی، آب های زیرزمینی، باران مناسب و آب و هوای معتدل پیشرفت خوبی دارد و از رونق قابل توجهی برخوردار است.

تبریز یكی از قطب های صنعتی كشور نیز به شمار می آید و کارخانه های مهمی را در خود جای داده است. شهرستان تبریز از جمله مناطق مهم ایران است که به لحاظ گردشگری نیز دارای جاذبه های متعددی است. ماركوپولو شهر تبریز را معتبرترین و شریف ترین شهرها می داند. کوهستان ها، دشت ها و دره ها ازجمله ارتفاعات سهند، دره ی لیقوان و دشت تبریز به همراه دریاچه ها و تالاب های متعدد و آثار معماری و تاریخی کم نظیر سبب شده این منطقه از هر نظر دارای اهمیت باشد.

بنای باشکوه مسجدکبود که یکی از شاهکارهای معماری مساجد است، عمارت ائل گلی، خانه مشروطیت وکاخ شهرداری، به همراه تعداد زیادی مدرسه های تاریخی، بازارهای قدیمی، پل ها و آرامگاه های مشاهیر از مهم ترین جاذبه های معماری و تاریخی شهرستان تبریز به شمار آیند.

● مکان های دیدنی و تاریخی
شهرستان تبریزاز جمله مناطق مهم ایران است که از نظر تاریخی وطبیعی دارای جاذبه های متعددی است. کوهستان ها، دشت ها و دره ها ازجمله ارتفاعات سهند، دره لیقوان و دشت تبریز به همراه دریاچه ها و تالاب ها از جاذبه های طبیعی منطقه به شمارمی آیند.

غنای تاریخی و فرهنگی منطقه تبریز؛ سبب شده که این شهرستان دارای مساجد ومراکز تاریخی زیادی باشد. بنای باشکوه مسجد کبود که یکی از شاهکارهای معماری مساجد ایران است، مسجد حجه الاسلام با پنجاه و چهار گنبد آجری آن که بر روی چهل ستون سنگی كبود قائم است، مسجد اوچ گوزلی با معماری تحسین برانگیز داخلی، امام زاده های متعدد، کلیساها از جمله: كلیسای مریم مقدس که بزرگ ترین و قدیمی ترین كلیسای تبریزاست، عمارت ها و خانه های قدیمی از جمله: عمارت ائل گولی، خانه مشروطیت وکاخ شهرداری، مدرسه های تاریخی، بازارهای قدیمی، پل ها و قبور قدیمی ازجمله مقبره الشعرا از مهم ترین جاذبه های منطقه به شمار می روند.

● صنایع و معادن
تبریز یكی از قطب های صنعت كشور محسوب می شود. برخی از صنایع موجود در این شهرستان عبارتند از : ماشین آلات و تجهیزات، نساجی و پوشاک و چرم، فرآورده های كانی و غیر فلزی، مواد غذایی و دخانیات، ماشین سازی ( پمپ سازی، پمپیران، لیف تراک سازی سهند و شركت كمبیدرو)، پالایشگاه تبریز، نیروگاه بزرگ حرارتی، كبریت سازی ممتاز، و بسیاری كارخانه های دیگر.

● کشاورزی و دام داری
كشاورزی در این شهرستان به واسطه ی شرایط طبیعی مناسب چون خاک خوب و حاصل خیز، رود دایمی، آب های زیرزمینی، باران مناسب و آب و هوای معتدل پیشرفت فراوانی یافته است. كشاورزی یكی از قطب های اصلی اقتصادی در این سرزمین است. گندم، انگور، گلابی، گردو، پیاز و سیب زمینی از جمله محصولات كشاورزی شهرستان تبریز هستند.

دام داری در این منطقه از دیرباز به شیوه سنتی رواج و رونق فراوانی داشته است. امروزه علاوه بر شیوه های سنتی به پرورش صنعتی گاو، گوسفند، گاومیش، و ... نیز توجه زیادی می شود. پرورش طیور نیز دراین شهرستان به روش های یاد شده انجام گرفته و از اهمیت برخوردار است. پرورش زنبورعسل در دامنه كوه های سهند؛ ارزش اقتصادی فراوانی دارد. تولیدات دامی، فرآورده های شیری، پوست، پشم و چرم، مرغ و عسل از فرآورده های دامی شهرستان تبریز محسوب می شوند که جزو صادرات این منطقه هستند.

● وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
تبریز در دامن سهند - این آتشفشان خاموش تاریخ - آرمیده، اما خود آتشفشانی است كه هر از گاه با خروشی سهم آگین سیمای تاریخ را دگرگون می كند. تبریز یكی از قدیمی ترین شهرهای ایران است. مجموعه آثار تاریخی و نشانه های باستان شناختی كه از محل های مختلف آن در نتیجه حفاری های متعدد به دست آمده دلالت بر دیرینه گی و قدمت تاریخی این شهر دارد. قدیمی ترین مطلب مربوط به شهر تبریز، در كتیبه سارگن دوم پادشاه آشور( ۷۲۲ – ۷۵۰ ق . م ) آمده است كه آن را شهری بزرگ و آباد، و دارای باروی تو در تو وصف كرده است. سارگن در این كتیبه از شهری به نام اوشكایا كه شاید همان اسكوی امروزی است و نیز از دژ و قلعه محكمی به نام تارویی یاد می كند كه به احتمال زیاد تبریز است.

سارگن دوم در كتیبه خود از۲۱ شهر در این منطقه نام برده است كه نشان دهنده رشد شهر سازی در نواحی اطراف دریاچه ارومیه در هزاره اول پیش از میلاد است. گذشته از این، در یكی از كتیبه های سناخریب پادشاه آشور (۷۰۵ – ۶۸۱ ق . م ) از شهری به نام تربیس نام برده شده است كه پادشاه مزبور در آنجا معبدی به نام نركان ساخته بود.

برخی از مورخین و محققین، تبریز راهمان گابریسی می دانند كه در پنجمین جدول آسیایی بطلیموس اسكندرانی ( در نیمه دوم قرن دوم میلادی ) ثبت شده است و اعتقاد دارند كه بعد ها حرف گ به ت تبدیل شده است. تاریخ بعد از اسلام تبریز، بر خلاف تاریخ كهن آن، روشن و واضح است. این شهر در سال ۲۱ هجری قمری به وسیله مسلمانان فتح شد و به دنبال آن قبایلی از اعراب مانند ازدها كه از قبایل معروف یمن بودند در این شهر مانده حكومت روادیان را بنیان نهادند.

اغلب منابع بعد از اسلام نیز بنای اولیه تبریز را به زبیده خاتون همسر هارون الرشید نسبت داده اند، اما در متون تاریخی قدیم مطلبی كه دلیل صحت این ادعا باشد، دیده نشده است. از جمله كسانی كه معتقدند شهر تبریز به امر زبیده خاتون دختر جعفر پسر منصور عباسی و همسر هارون الرشید به وجود آمده است، حمد الله مستوفی قزوینی است. او در كتاب نزهه القلوب، تاریخ بنای تبریز را ۱۷۵ هجری قمری آورده و اضافه كرده است كه باروی تبریز ۶۰۰۰ گام بوده و ۱۰ دروازه داشته است. احتمالا نام نبردن تبریز در فتوحات صدراسلام، از آن جهت بوده كه این شهر در آن زمان چندان آباد و صاحب نام نبوده است.

نام تبریز نخستین بار به عنوان قلعه آمده است كه بعد ها به شهری بزرگ تبدیل می شود. در دوره ی حكومت روادیان تبریز پایتخت آذربایجان شد و به علت موقعیت ممتاز جغرافیایی و نظامی خود بیش تر از سایر شهرها مورد توجه قرار گرفت.

در سال ۳۴۰ هجری قمری از اتحاد سه گانه تبریز، اشنو (اسنه، اسنق) و دهخوارقان مملكت بنی رودینی به وجود آمد كه حكام آن قدرت و استقلال كامل داشتند و خلفای بغداد از دخالت و نفوذ كمی در آن برخوردار بودند. از قرن دهم میلادی یا قرن سوم هجری به بعد نام تبریز در ردیف شهرهای بزرگ آذربایجان آمده است كه در آن جا هم زمان با پیشرفت صنعت و تجارت، علم و تمدن نیز شكوفا شده است. در سال ۴۲۰ هجری امیر وهسودان فرمان روای تبریز شد و از سال ۴۴۶ هجری، تبریز و آذربایجان تحت سلطه حكومت سلجوقیان قرار گرفت.

اهالی تبریز در سال ۶۱۶ هجری موفق شدند با دادن هدایای قیمتی و پول فراوان، از هجوم مغولان به شهر و ویرانی آن جلوگیری كنند. پس از حمله مغول به ایران برای اولین بار شهر تبریز به دستور آباقاخان ( ۶۸۰ – ۶۶۳ هجری قمری ) پایتخت رسمی ایلخانان شد. در سال ۶۸۵ هجری در دوران حاكمیت آباقاخان در تبریز، زندگی مدنی و اقتصادی دوبار شكوفا شد. تبریز اولین شهر بزرگ منطقه است كه ماركوپولو از آن دیدن می كند.

سلطان محمود غازان خان معروف ترین شاه مغول در ۶۹۴ هجری تبریز را مقر حكومت قرار داد و آن را به منتهای درجه عظمت و بزرگی و آبادانی رسانید. در این زمان تبریز نه تنها در آذربایجان و ایران، بلكه در شرق نزدیك و میانه نیز مركز بازرگانی و صنعت و جایگاه علم و تمدن شد. در این عصر، غازان خان در روستایی به نام شام در كنار آجی چای آبادانی های بزرگی انجام داد و مقبره با شكوه شام غازان یا نشیب غازان را بنا كرد. تجارت و داد و ستد به علت برقراری امنیت و رفاه و ازدیاد جمعیت رونق یافت و بازارهای زیادی ساخته شد.

خواجه رشید الدین فضل الله همدانی در بخش شمالی تبریز در بیلانكوه، مركز علمی ربع رشیدی را بنا نهاد. تاج الدین علیشاه جیلانی نیز مسجد علیشاه ( ارك تبریز ) را در مركز شهر بنا نهاد. تبریز در این زمان رسما پایتخت ایلخانان مغول بود و تمام مملكت از جیحون تا مصر زیر اطاعت فرمان روایان تبریز قرار داشت. پس از ایلخانان مغول، تبریز در عصر تركمانان آق قویونلو و قره قریونلو پایتخت ایران شد و در این زمان ( ۸۷۰ هجری قمری) بود كه به دستور جهان شاه بن قره یوسف بن تركمان مسجد كبود ( گوی مسجد) بنا شد.

یورش های امیر تیمور و فرزندان او به تبریز، كوچ دادن اجباری صنعتگران و هنرمندان تبریزی به تركستان و بالاخره زلزله های بی امان و پی در پی شكوه و عظمت تبریز را به طور موقت از بین برد و بیش تر آثار تاریخی كم نظیر آن از بین رفت. در سال ۹۰۶ هجری قمری شاه اسماعیل صفوی تبریز را پایتخت ایران كرد. در دوران صفوی شهر تبریز بارها میدان جنگ ایران و عثمانی بود. در آغاز حكومت قاجار به خصوص زمان فتح علی شاه، تبریز پایتخت دوم یا ولیعهد نشین ایران و محل استقرار عباس میرزا نایب السلطنه شد.

تمام ولیعهدهای خاندان قاجار دوران ولیعهدی خود را در مقام حاكم آذربایجان، در این شهر سپری كردند. شهرستان تبریزهم اکنون نیز به عنوان یکی از مهم ترین مناطق ایران و با اهمیت ترین منطقه ی استان آذربایجان شرقی محسوب می شود.

تبریز و آذربایجان همواره از کانونهای مهم دفاع از استقلال و تمامیت ارضی ایران بوده است . به خصوص این نقش از عصر صفوی به بعد از آن جمله در جریان نهضت مشروطه , ایستادگی در برابر قرارداد ننگین ۱۹۱۹ معروف به قرارداد وثوق الدوله و سرانجام قیام ۲۹ بهمن ۵۶ و نقش بی بدیل این شهر و دیگرشهرهای آذربایجان در تداوم و پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۵۷ , دفع فتنه و نفاق در اوایل سال ۵۸ و حماسه آفرینی های بسیار در طول سالهای دفاع مقدس , کاملا مشهود است .

● مشخصات جغرافیایی
شهرستان تبریز؛ مهم ترین منطقه ی استان آذربایجان شرقی است. شهر تبریز مركز استان آذربایجان شرقی، در ۴۶ درجه و ۱۷ دقیقه درازای خاوری و ۳۸ درجه و ۰۵ دقیقه پهنای شمالی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است.

ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۶۶ متر است. این شهرستان در قسمت خاوری شمال دریاچه ارومیه و ۶۱۹ كیلومتری باختر تهران قرار دارد و در ۱۵۰ كیلومتری جنوب جلفا، مرز ایران و جمهوری آذربایجان قرار گرفته است. شهر تبریز از سمت جنوب به رشته كوه منفرد و همیشه پر برف سهند و از شمال خاوری به كوه سرخ فام عون بن علی(عینالی) محدود می شود. رودخانه آجی چای (تلخه رود) از قسمت شمال و شمال باختر تبریز می گذرد و بعد از طی مسافتی قابل توجه در دشت تبریز به دریاچه ارومیه می ریزد.

آب و هوای تبریز معتدل و نیمه مرطوب است. این شهرستان از شمال به شهرستان های اهر و شبستر، ‌از خاور به شهرستان سراب و میانه و از جنوب به شهرستان مراغه و از باختر به دریاچه ارومیه و آذربایجان غربی محدود می شود. تبریز در مسیر مناسب ترین و مهم ترین راه های ارتباطی با شمال خاور (اردبیل، كرانه های خزر، آستارا)، خاور(میانه، قزوین، تهران) باختر (امتداد مرند، خوی، ارزروم تركیه ) و شمال (مسیر مرند - جلفا، ایروان، باكو، تفلیس ) واقع شده است. از این رو راه ارتباطی تبریز همواره مورد توجه جهانگردان و مهاجمان و بازرگانان دردرازای تاریخ بوده است. مهم ترین راه های این منطقه عبارتند از:

▪ راه تبریز – جلفا؛ مرز ایران و جمهوری آذربایجان به سوی شمال باختری، به درازای ۱۳۰ كیلومتر.

▪ راه تبریز – بستان آباد؛ به سوی جنوب خاوری به درازای ۶۱ كیلومتر. ( با ادامه این راه به سوی جنوب خاوری و گذشتن از شهرهای میانه – زنجان - قزوین و كرج و تهران به درازای ۶۲۰ كیلومتر)

▪ راه بستان آباد با ادامه به سوی شمال خاوری، به درازای ۲۱۵ كیلومتر – تبریز – اردبیل.

▪ بزرگ راه تبریز– یاسمنج به درازای ۲۰ كیلومتر.

▪ بزرگ راه تبریز – خسرو شهر به سوی جنوب باختری به درازای ۲۴ كیلومتر. این راه تا ۱۰ كیلومتر پس از خسرو شهر باز به صورت بزرگ راه و از آن جا به بعد با گذشتن از شهرهای ممقان و آذرشهر تا بندر رحمان لو (كرانه خاوری دریاچه ارومیه) به صورت جاده اصلی ادامه می یابد.

▪ راه فرعی به سوی شمال تبریز – روستای بابا باغی به درازای ۷ كیلومتر.

▪ راه آهن تهران – تبریز از باختر شهر می گذرد و در مركز بخش صوفیان دو شاخه می شود: راهی به سوی شمال تا جلفا مرز ایران – جمهوری آذربایجان و از آن جا در خاک كشور همسایه ادامه می یابد. شاخه دیگر راه آهن به سوی مرز رازی – ایران – تركیه پیش می رود و این راه در خاک تركیه تا استانبول و از آن جا تا آتن – یونان ادامه می یابد.

فرودگاه تبریز در۱۰ كیلومتری شمال باختری شهر ایجاد شده، دارای باندهای پرواز برای انواع هواپیماهای باری و مسافری و از جمله فرودگاه های بزرگ كشور است.

● شهرهای استان:
بستان - بناب - شبستر - آذرشهر - اسکو - اهر - جلفا - سراب - تبریز - هشترود - هریس - مراغه - مرند - ملکان - میانه - کلیبر . (اطلاعات و آمار مربوط به سال ۱۳۷۵ می باشد).

 

 

منبع: http://www.aftabir.com

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.