شماره تلفن تماس با ما

051-34225776

 

My title

آشنایی با کشور ترکمنستان

آشنایی با کشور ترکمنستان
ترکمنستان کشوری در آسیای میانه و پایتخت آن شهر عشق آباد است .این کشور تا سال ۱۹۹۱ با نام جمهوری شورایی ترکمنستان یکی از جمهوری‌های تشکیل دهنده اتحاد شوروی بود. ترکمنستان از جنوب با افغانستان و ایران، از شمال با ازبکستان و قزاقستان و از باختر با دریای خزر همسایه‌ است و از طریق این دریا با کشورهای جمهوری آذربایجان و روسیه نیز همسایه‌ است. نام کشور «ترکمنستان» از دو بخش ترکمن و ستان تشکیل شده ‌است، که به معنای "سرزمین ترکمن‌ها است. مردم این کشور اکثراٌ ترکمن هستند و به زبان ترکمنی که شاخه‌ای از زبان های ترکی تبار است، صحبت می‌کنند.۸۰ درصد مساحت ترکمنستان را صحرای قره قوم تشکیل می‌دهد که دارای آب و هوای خشک است. ولی ناحیه رشته کوه کپه داغ در جنوب کشور و نزدیکی مرز ایران آب و هوای مناسبی دارد و عشق آباد و سایر شهرهای مهم در این ناحیه هستند. بیشتر جمعیت ترکمنستان در جنوب و باختر کشور (کناره دریای خزر) زندگی می‌کنند. از آنجا که ترکمنستان یک کشور محاط در خشکی است، برای ترانزیت کالا از خاک کشورهای همسایه استفاده می‌کند. خط آهن ترکمنستان به شهر سرخس (در شمال خاوری ایران) متصل است و از آنجا تا بندر عباس امتداد دارد. اسلام مذهب اکثر مردم کشور است. واحد پول کشور ترکمنستان منات ترکمن می باشد.
 
جغرافیای طبیعی ترکمنستان
موقعیت: واقع در آسیای مرکزی، در شرق دریای خزر بین ایران و قزاقستان.
موقعیت ریاضی: 40 درجه شمالی 60 درجه شرقی
وسعت: 488100 کیلومتر مربع
مناطق خشکی: 488100 کیلومتر مربع آبها: نامشخص
مرزهای بین المللی: 3763 کیلومتر شامل:
افغانستان 744 کیلومتر ایران 992 کیلومتر
قزاقستان 379 کیلومتر ازبکستان 1621 کیلومتر
ساحل: 1768 کیلومتر با دریای خزر
محدودة دریایی: بطور مستقیم به دریا های آراد و اقیانوسها راه ندارد.

آب و هوا: ترکمنستان از یک اقلیم کاملاً خشک و بری برخوردار است که از ویژگی های خاص آن نوسانات شدید حرارتی در طول سال و طی شبانه روز است. میانگین دمای سالیانه بین 14 تا 16 درجه ی سانتی گراد است. دما در ماه های تابستان به ندرت از 35 درجه پایین تر می آید در حالی که در زمستان در ناحیه کوشکا که در بخش جنوب شرقی ترکمنستان و نزدیک مرز ایران و متصل به ناحیه سرخس است درجه حرارت به 33 درجه زیرصفرتنزل می کند. ریزش های جوی این جمهوری کم است. هر چه از طرف شمال به کوهستان های جنوبی نزدیک شویم بر مقدار آن افزوده می شود. بارش در اطراف خلیج قره بغاز حدود 100 میلیمتر است و در نواحی جنوبی به 200 تا 400 میلیمتر و در بقیه قسمت ها بین 100 تا 200 میلیمتر نوسان دارد. حداکثر بارندگی در اواخر زمستان و اوایل بهار صورت می گیرد.
ناهمواری ها (ژئومورفولوژی): ساختار سطح زمین ترکمنستان شامل دشت های بیابانی و فلات کم ارتفاعی است. فلات "اوست اورت" در شمال ترکمن صحرا قرار گرفته و شامل سرزمینی نیمه خشک و شنی می باشد و به طرف جنوب تا صحرای قره قوم ادامه دارد. بیش از 80 درصد سرزمین ترکمنستان و یا نزدیک به 40 میلیون هکتار آن را صحراهای شنی و بقیه آن را زمینهای بایر، کوهها، رودها، مرداب ها و زمین های کشاورزی فرا گرفته است. ترکمنستان از 55 درصد شنزارها و زمین های ماسه ای، 15 درصد پستی و بلندیهای ماسه ای، 5 درصد شوره زارها و نمک زارها، 5 درصد زمین های گلی و باتلاقی، 7 درصد ارتفاعات و کوه ها و تنها 13 درصد آن دارای شرایط مناسب برای کاشت تشکیل شده است. در بین ارتفاعات ترکمنستان بلندترین نقطه را آیری بابا با 3139 متر در کوتین داغ و پست ترین نقطه در شمال غربی قره قوم و گودی های آقچاقایا که 81 متر پایین تر از سطح دریاهای آزاد است، اختصاص داده اند. ارتفاع قسمتهای زیادی از سرزمین ترکمنستان را دشت هایی که از سطح دریا حدود 50 تا 200 متر است، شامل می گردد. رشته کوههای کوجی تانگتا (3139 متر)، کوپت داغ (2912متر)، جزو انشعابات رشته های پامیر ـ آلی در امتداد جنوب و جنوب غربی می باشد. ارتفاع متوسط کوه های ترکمنستان کمی بیش از 1500 متر است. یکی از مهم ترین عوارض طبیعی ترکمنستان صحرای معروف قره قوم است که حدود 80 درصد وسعت ترکمنستان را فرا گرفته است. قره قوم از نظر جغرافیایی در بخش جنوبی پستی های بسیار وسیع توران قرار گرفته و بین آمودریا و دریای خزر قرار دارد. این سرزمین وسیع از غرب تا شرق نزدیک به 800 کیلومتر و از شمال به جنوب حدود 450 کیلومتر طول و عرض دارد.
حداقل و حداکثر ارتفاع از سطح دربا:
آقچاقایا واقع در شمال غربی صحرای قره قوم 81- متر
آیری بابا در ارتفاعات کوتین داغ 3139 متر

رودهای مهم:
آمودریا: مهم ترین منبع تغذیه آب در ترکمنستان رودخانه آمودریاست که به عنوان شاهرگ حیاتی ترکمنستان می باشد. طول این رودخانه 1415 کیلومتر است در هنگام پر آبی حدود 900 کیلومتر آن قابل کشتی رانی است. آمودریا در مسیر خود حدود یکصد کیلومتر روی نوار مرز مشترک ترکمنستان با افغانستان امتداد می یابد. سپس به طرف شمال غرب به داخل ترکمنستان کشیده می شود و در مسیر خود بخشی از مرز ازبکستان و ترکمنستان را تشکیل می دهد تا این که در حوالی شهر تاشااوز از ترکمنستان خارج شده و در جمهوری ازبکستان از قسمت جنوبی دریاچه آرال وارد آن می شود. اهمیت این رودخانه برای ترکمنستان بسیار زیاد است. زیرا باعث ایجاد مجتمع های وسیع کشاورزی شده و هر ساله میلیون ها تن خاک مرغوب را در سواحل خود رسوب می کند که بسیار مستعد جهت امور کشاورزی است.
مرغاب: از ارتفاعات هندوکش در شمال شرقی افغانستان سرچشمه می گیرد و از طریق تاجیکستان تا جنوب شرق ترکمنستان با مسافتی حدود 800 کیلومتر ادامه یافته و در شنزارهای قره قوم در اطراف شهر مرو فرو می رود. در حاشیه رودخانه مرغاب و کانال قره قوم 7 سد مهم تعبیه گردیده است.
تجن: یکی از منابع آب جاری دیگر مشترک بین افغانستان، ایران و ترکمنستان است و از افغانستان سرچشمه می گیرد. قسمتی از مرز مشترک ایران و افغانستان را تشکیل داده و سپس قسمتی از مرز ایران و ترکمنستان را تشکیل می دهد و به طرف شمال از مرز خارج شده و نهایتاً از شهر تجن عبور می کند و در ریگزارهای شمال آن فرو می رود.
اترک: این رودخانه از ایران سرچشمه گرفته و قسمتی از مرز ایران و ترکمنستان را در شمال ایران تشکیل داده و در نهایت در حوالی دریای خزر وارد دریا می شود. در چات (نقطه مرزی)رودخانه سومبار ترکمنستان به آن ملحق می شود.

منابع طبیعی: نفت، گاز طبیعی، گوگرد، نمک،
مناطق کوهستانی و کوهپایه ای: 4.51% از کل مساحت کشور
مناطق زراعی: 14. % از کل مساحت کشور
مناطق کویری: 95.35% از کل مساحت کشور
جغرافیای انسانی ترکمنستان
تعداد جمعیت: 5.097.028 نفر (ژولای 2007)
ترکیب سنّی یا هرم سنی جمعیت:
14 ـ 0 سال 34.7% مردان 900.718 زنان 866.930
64 ـ 15 سال 60.9% مردان 1.537.638 زنان 1.567.049
65 سال و بیشتر 4.4% مردان 97.454 زنان 127.239 (2007)
میانگین سنّی:
کل جمعیت 22.3 سال مردان 21.7 زنان 22.9 سال (2007)
نرخ رشد جمعیت: 1.617% (2007)
میزان زاد و ولد: 25.36 تولد در هزار نفر (2007)
میزان مرگ و میر: 6.17 فوت در هزار نفر (2007)
نرخ مرگ و میر کودکان: نرخ کلی 53.49 در هزار
مردان 57.84 در هزار
زنان 48.91 در هزار (2007)
نرخ مهاجرت: 1.3- مهاجر در هزار نفر
نسبت جنسی: در زمان تولد 1.05 پسر در مقابل هر دختر
کمتر از 15 سالگی 1.039 مرد در مقابل هر دختر.
64ـ 15 سالگی 0.981 مرد در مقابل هر زن.
65 سال و بیشتر 0.766 مرد در مقابل هر زن
کل جمعیت 0.99 مرد در مقابل هر زن. (2007)
نرخ باروری: 3.13 کودک به ازای هر زن (2007)
میزان امید به زندگی: کل جمعیت 68.3 سال - مردان 65.23 سال - زنان 71.54 سال (2007)
میزان شیوع ایدز: کمتر از 0.1% (2004)
تعداد افراد مبتلا به ایدز: کمتر از 200 نفر (2003)
میزان مرگ و میر ناشی از ایدز: کمتر از 100 نفر (2004)
ملیّت: ترکمنستانی
گروههای قومی و نژادی:
ترکمن 85% ازبک 5% روسی 4% سایر اقوام 6% (2003)
تقسیمات قبایل و طوایف ترکمن: پیش از غلبه روسها جمعیت ترکمنها در حدود 1150000 نفر بود. طبق گفته سیاحان و منابع معاصر ترکمنها به قبایل ، تیره ها و طوایف تقسیم می شدند. قبیله های عمده ترکمنستان بودندبه شرح زیر هستند: 1ـ عالی ایلی (علی ایلی). 2ـ آتا. 3ـ چاودار. 4ـ امرالی (یمره لی؟). 5 ـ ارساری. 6ـ گوکلان. 7ـ ساکار (ساقّار؟). 8 ـ سالور. 9ـ ساریق. 10ـ تکه. 11ـ یموت.
مذهب: مسلمان سنّی حنفی مذهب 89% مسیحی ارتدوکس 9% سایر ادیان 2% (2000)
زبان: ترکمنی 72% روسی 12% ازبکی 9% سایر زبان ها 7%

وضعیت سیاسی امنیّتی ترکمنستان
نام کشور: جمهوری ترکمنستان
نوع حکومت: جمهوری
پایتخت: عشق آباد واقع در 37 درجه و 57 دقیقه شمالی و 58 درجه و 23 دقیقه شرقی.
اختلاف ساعت با نصف النهار مبدا 5+
تقسیمات کشوری: ترکمنستان دارای دارای 15 شهر و 74 شهرک و پنج ولایت یا استان است که استانهای آن عبارتند از:
- ولایت آخال (به مرکزیت آنو و بدون شهر عشق آباد) با 4/95 هزار کیلومتر مربع وسعت و 575 هزار نفر جمعیت.
- ولایت بالکان (به مرکزیت بالکان آباد) با 5/138 هزار کیلومتر مربع وسعت و 375 هزار نفر جمعیت.
- ولایت ماری(مرو) (به مرکزیت شهر ماری) با 7/86 هزار کیلومتر مربع وسعت و 881 هزار نفر جمعیت.
- ولایت لباب (به مرکزیت شهر ترکمن آباد) 8/93 هزار کیلومتر مربع وسعت و 800 هزار نفر جمعیت.
- ولایت داش اوغوز (به مرکزیت شهر داش اوغوز) با 6/73 هزار کیلومتر مربع وسعت و 757 هزار نفر جمعیت.
- پایتخت این کشور، شهر عشق آباد، واقع در استان آخال است که از لحاظ سیاسی- اداری کاملا مستقل عمل می کند و با جمعیتی بیش از 000/500 نفر پرجمعیت ترین شهر کشور محسوب می شود.
- بندر ترکمنباشی در ساحل دریای خزر یک مرکز صنعتی و تفریحی محسوب می شود. این بندر علاوه برداشتن پالایشگاه نفت و گاز در تابستان پذیرای خیل دوستداران دریا است
تاریخ استقلال: 27 اکتبر سال 1991 از اتحاد جماهیر شوروی سابق
روز ملّی: روز استقلال، 27 اکتبر.

تاریخچه سیاسی: آسیای مرکزی در قرن هفتم میلادی به دست اعراب مسلمان فتح شد. بنا به تایید منابع تاریخی ترکمن ها اولین گروه از ترک ها بودند که مسلمان شدند. سلجوقیان از ترکمن هائی بودند که توانستد بعد از غزنویان قدرت را در ایران در دست بگیرند و با ساقط نمودن دیلمیان، فتح بغداد و زیر سلطه در آوردن خلیفه عباسی و شکست امپراطوری روم شرقی بر آسیای مرکزی، ایران، عراق و روم مسلط گردند. با مرگ آلب ارسلان تجزیه در قلمروها آن ها روی داد، چنان که با اتمام سلطنت سلطان سنجر در میان طوایف مختلف ترکمن اختلاف و تفرقه و درگیری های داخلی آغاز شد و هم زمان با قدرت گیری مغول ها ترکمن ها تحت سیطره آن ها قرار گرفتند. در اواخر قرن 14م(نیمه دوم قرن هشتم هجری)دو طایفه ترکمن به نام های قراقویونلوها و آق قویونلوها در صحنه سیاسی شرق آناتولی ظاهر شدند. مدتی بعد قراقویونلوها حکومت تبریز را به دست گرفتند و مهم ترین اقدام آن ها کوچاندن ترک ها از آناتولی به ایران بود. چند صباحی بعد آق قویونلوها به قدرت رسیدند که خود در سال 907ه. ق(1502م)مغلوب شاه اسماعیل صفوی شدند. شاه عباس صفوی با کوچاندن کردها به کوهستان های کپه داغ سعی در محافظت از مرزهای ایران در مقابل حملات ترکمن ها نمود. نادر شاه افشار به بخارا و خیوه حمله کرد و آن جا را به تصرف خود درآورد. (اوایل قرن 18)
در قرن 19م روس ها تهاجم استعماری خود را در منطقه آسیای مرکزی شروع کردند و در مقطع زمانی 1873-1850م به دنبال تحریکات سیاسی روسیه، منطقه پهناور ترکستان زیر سلطه آن ها قرار گرفت. ترکمن ها تا اواسط دهه 1850 م حکومت سازمان یافته ای به معنی جدید کلمه نداشتند و از لحاظ سیاسی بسیار پراکنده بودند. در سال 1859 م اتحاد بین تکه ها و سالورها برقرار شد، نظام حکومتی آنها گسترش یافت و به صورت منسجم تر اداره می شد و مجامع قبیله ای به مجلسی تبدیل شد که هر قبیله در آنجا به طور تساوی نماینده ای داشت. آنها خان ها را انتخاب می کردند و از دستورات و فرامین او اطاعت می کردند. در اواسط دهه 1870م برای نظم و قانون نیروی نظامی تشکیل دادند، اما با پیشروی های روسها این پیشرفت ترکمنها برای ایجاد حکومت متوقف شد. با تصرف مناطق ترکمن نشین توسط روسها، ترکمن ها از سیطره نفوذ ایرانیان و خانات بخارا در قرون جدید رها شده و بنا براین، این بار تسلط غیر مسلمانان را نیز در اواخر قرن نوزدهم به مدت 100 سال تجربه کردند. اما تشکیل یک حکومت مستقل سیاسی که بتوان به عنوان یک نظام واحد از آن سخن گفت مربوط به یک دهه اخیر است.
جمهوری ترکمنستان که در سال 1991و در پی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق، به عنوان یک کشور مستقل پا به عرصه وجود گذاشت، از نظر سیاسی و حاکمیتی دارای ساختاری کاملاً متمایز از سایر کشورهایی است که با عنوان جمهوری اداره می شود.
قانون اساسی: قانون اساسی ترکمنستان مشتمل بر 8 بخش و 116 ماده است که در تاریخ 18 ماه مه سال 1992 به تصویب رئیس جمهوری ترکمنستان رسیده است. بخش اول قانون اساسی به تشریح پایه ها و ارکان حکومت می پردازد. طبق مفاد این بخش، دولت ترکمنستان دولتی دموکراتیک و غیر مذهبی می باشد که در قالب نظام جمهوری فعلیت می یابد. ماده 4 قانون اساسی، تفکیک کامل قوای سه گانه را تصریح دارد. قانون اساسی همچنین اعطای تابعیت به ترکمن های دیگر کشورها و به تبع آن تابعیت مضاعف را به رسمیت می شناسد. در اصل هشتم قانون اساسی آمده است که این کشور به شهروندان خارجی که در کشورهای خود به علل داشتن عقاید سیاسی، ملی و دینی تحت تعقیب هستند، پناهندگی می دهد. ماده 11 آزادی مذهب و عقاید و برابری آنها در برابر قانون را تضمین می کند. این اصل همچنین تأکید دارد که تشکیلات مذهبی نباید در مسائل دولتی دخالت نماید. بخش اول از 15 ماده تشکیل شده است. قسمت دوم قانون اساسی مشتمل بر 29 اصل است که به تعیین حقوق اساسی و میزان آزادیهای شهروندان می پردازد. در این مواد آزادی بیان و همچنین حق کسب اطلاعات غیر دولتی، حق داشتن مسکن، حق تشکیل احزاب سیاسی البته در چارچوب قانون اساسی، بیمه درمانی و وظایف دولت در تأمین آموزش عمومی تشریح شده است. ماده 44 تصریح دارد که حقوق به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی را فقط درشرایط فوق العاده و یا شرایط جنگی به صورت موقت می توان به حالت تعلیق درآورد. قسمت سوم به توضیح وظایف و اختیارات قوای سه گانه می پردازد که شامل 40 ماده است. قسمت چهارم به توضیح وظایف و اختیارات نظام های خود گردان محلی می پردازد و شامل 4 ماده است و طبق آن شوراهایی در شهرها، شهرک ها و روستاها ایجاد می ـ شود. قسمت پنجم شامل اصول مربوط به انتخابات است و 11 ماده را در بر می گیرد. طبق این اصول، رئیس جمهور و نمایندگان مجلس مصلحت خلق با آرای عمومی انتخاب می شوند. قسمت ششم و هفتم به توضیح وظایف و اختیارات قوه قضاییه می پردازد. قسمت هشتم که آخرین قسمت قانون اساسی است شامل سه ماده است که طی آنها بر تغییر ناپذیری نظام جمهوری تأکید می گردد. قانون اساسی از تاریخ تصویب تاکنون دو مرتبه دچار تغییر شده است. اولین مرتبه در سال 1994 که دوره ریاست جمهوری تمدید شد و دومین مرتبه در سال 1999 که اصل 56 مربوط به محدودیت زمانی رئیس جمهور منتخب حذف شده و راه قانونی برای ریاست جمهوری مادام العمر نیازف باز شد. مرگ او موجب حذف او از قدرت و روی کار آمدن محمداف در انتخابات 22بهمن 1385 ه. ش گردید.
سن حق رای: 18 سال تمام
مجمع مصلحت خلق: مجمع یا شورای مصلحت خلق بالاترین و مهمترین دستگاه حکومتی در ترکمنستان است. اعضای این مجمع شامل رئیس جمهور اعضای مجلس نمایندگان مردم، از هر بخش یک نفر، روءسای دادگاه عالی، دادگاه عالی اقتصادی، دادستان کل، اعضای هیئت وزیران، رئیس اداری استانها، رئیس شورای شهرداری ها (شهرداران)، روءسای شهرها و روستاها که دارای موقعیت مرکز اداری بخشها هستند می باشند که برای مدت 5 سال برگزیده شده و هیچ حقوقی دریاغت نمی کنند. اصلاح یا تغییر قانون اساسی و پذیرش قانون اساسی جدید، برگزاری همه پرسی عمومی، تهیه سیاستهای کلّی کشور، تغییر مرزها بین المللی، و تغییر تقسیمات سیاسی اداری، پذیرش یا رد عضویت در پیمانهای بین المللی و منطقه ای، صدور فرمان جنگ و پذیرش صلح و مسائل دیگری که قانون تعیین می کند، از جمله وظایف این مجمع می باشد. مصوبات این مجمع برای تمام دستگاه های دولتی و غیر دولتی از شخص رئیس جمهور تا افراد عادی لازم الاجرا است. مجمع سالی یک بار به دعوت رئیس جمهور و با حداقل یک چهارم اعضا تشکیل می شود. رئیس جمهور و یا هر فردی را که مجمع انتخاب نماید، ریاست این مجمع یا شورا را بر عهده خواهد گرفت. (مواد 48 تا 53 قانون اساسی ترکمنستان)
قوّة مجریه: رئیس جمهور ترکمنستان رئیس قوه مجریه و رئیس دولت و عالی ترین مقام دولتی ترکمنستان است. تنها شهروندان ترکمنستان که بالای 40 سال سن داشته و ساکن این کشور باشند می توانند برای مدت 5 سال به ریاست جمهوری برگزیده شوند. هیات وزیران متشکل از معاونان رئیس جمهور و وزراء می باشد که بخشی از قوه مجریه بوده و تحت نظر رئیس جمهور فعالیت می کنند. کلیات وظایف و اختیارات رئیس جمهور در مواد 57 تا 61 و حوزه مسئولیت ها و اختیارات هیات وزیران در مواد 75 تا 79 قانون اساسی ترکمنستان تعریف و تعیین شده است.
قوّة مقننه یا مجلس: مجلس ترکمنستان دارای 50 نماینده است که از مناطق مختلف این کشور برای مدت 5 سال انتخاب می شوند. رئیس مجلس با رای گیری مخفی از بین نمایندگان انتخاب می شود و ریاست قوه مقننه را برعهده می گیرد. با رای حداقل دو سوم اعضا برکنار خواهد شد. هیات رئیسه مجلس شامل رئیس، معاون رئیس و روءسای کمیته ها و کمیسیون های مجلس می باشد. کلیات وظایف، اختیارات و نحوه عملکرد مجلس در مواد 62 تا 74 قانون اساسی ترکمنستان تعریف و تعیین شده است.

قوّة قضائیه: مسائل قضایی در ترکمنستان تنها از طریق دادگاهها اعمال می شوند. قوه قضائیه در این کشور شامل دادگاه عالی، دادگاه عالی اقتصادی، دادگاههای نظامی و دادگاههای که توسط قانونگذار تعیین می شند، می باشند. قضات همه دادگاهها از سوی رئیس جمهور برای یک دوره 5 ساله منصوب می شوند. دادستان کل و معاون دادستان کل و دادستان های شهرهاو بخش ها توسط رئیس جمهور برای یک دوره 5 ساله منصوب می شوند. کلیات وظایف، اختیارات و نحوه عملکرد قوه قضائیه در مواد 99 تا 113 قانون اساسی ترکمنستان تعریف و تعیین شده است.
اختلافات مرزی با همسایگان: مرزهای این جمهوری از شمال غربی به قزاقستان ( 379 کیلومتر)، از شمال و شمال شرقی به ازبکستان(1621کیلومتر)، از جنوب شرقی به افغانستان (744کیلومتر)و از جنوب به ایران (992 کیلومتر ) محدود است. مجموع طول مرزها بدون در نظر گرفتن مرز دریای خزر 3736 کیلومتر می باشد. سیمای کنونی مرزهای بین المللی و تقسیمات داخلی کشورهای آسیای مرکزی بویژه ترکمنستان هنوز بر پایه تقسیم بندی های دوران حیات شوروی سابق است. تقسیم بندی مزبور که بر پایه تفکیک قومی و ملی مردم این کشورها قرار داشت، منطبق بر نواحی جغرافیایی خاصی بود که سرزمین اصلی هر قوم و ملت به شمار می رفت و وسعت قلمرو آن ناشی از برخی ملاحظات سیاسی و نیز گسترش و پراکندگی آن ملت ها بود. روسها در ترسیم خطوط مرزی بین جمهوری ها، اساس کار خود را بر پایه قلمروهای قومی و فرهنگی قرار داده بودند و سعی داشتند مرز هر واحد قومی، آغاز سرزمین قوم دیگر باشد. از نظر طبیعی نیز به دلیل یک نواختی چشم اندازهای جغرافیایی و وجود دشت ها و صحاری ممتد، مرزهای سیاسی به شکل خطوط مستقیم و هندسی است. در ترسیم خطوط مرزی جمهوری ترکمنستان، این عوامل قومی و فرهنگی و طبیعی به وضوح مشهود است. مرز بین این کشور با جمهوری ازبکستان (1621کیلومتر) به جز قسمت ناچیزی که آمودریا مرز مشترک دو کشور را تشکیل می دهد، از عوامل فوق تبعیت می کند. مرز ترکمنستان وقزاقستان (379کیلومتر) نیزبه لحاظ یک نواختی سطح زمین از محل های مشخصی ترسیم شده است و در 1993 هم قرارداد صلح و همکاری وسال 1994 هم یادداشت تفاهم برای تعیین مرزها امضا کردند. ترکمنستان با افغانستان نیزدارای مرز نسبتاً طولانی (744کیلومتر) می باشد. شاید مهم ترین مرزها برای ترکمنستان مرز مشترک با ایران باشد (991کیلومتر) چرا که از طریق این معبر طولانی است که ترکمنستان از کوتاه ترین و مطمئن ترین مسیر می تواند با جهان خارج و آب های آزاد چه به لحاظ اقتصادی و چه به لحاظ سیاسی و... ارتباط برقرار کند.
شرایط امنیتی ترکمنستان نشان می دهد که بخش شمال غربی ترکمنستان یعنی استان داش آغوز که در منطقه تاریخی خوارزم واقع شده گرایشات جدایی طلبانه در آن مشاهده شده است. بخشی از خوارزم در دو کشور ازبکستان و قزاقستان واقع شده و همواره شایعاتی درباره قدرت گروههای جدایی طلبانه در استان خوارزم وجود دارد ولی در حال حاضر حداقل هر تهدیدی که ممکن است ازجانب آنها تحمیل شود بعید به نظر می رسد. ترکمنستان و ازبکستان بر سر مسائلی همچون عدم توافق در مورد آب مشترک و حقوق مالکیت مشترک در خصوص ذخایر نفت و گاز مرزی اختلاف نظر دارند. ادعای ازبکستان به بخش آمودریا از استان تاش اوز ترکمنستان و بخشی از آمودریا دراستان چارجوی ترکمنستان. ازبکستان درمرزهای غربی و جنوب غربی که با ترکمنستان همسایه است، اختلاف دارد. یعنی ازبکستان حداقل نسبت به استان شرقی ترکمنستان به نام "لباب" ادعای ارضی دارد، زیرا حدود 75% ساکنان بخش شرقی این ولایت ازبک هستند.
از آنجا که رودخانه آمودریا مهم ترین شریان آبی ترکمنستان محسوب می گردد واز طرف دیگر مهم ترین منبع تغذیه کننده دریاچه آرال می باشد، هر گونه استفاده نادرست کیفی و کمی از سوی این کشور از این رود باعث بروز مشکلات زیست محیطی دریاچه آرال و اطراف آن و حتی حاشیه آن رود در کشور ازبکستان و متعاقب آن ایجاد اختلافات و تنش بین دو کشور خواهد شد.
آمودریا که از ارتفاعات پامیر در تاجیکستان سرچشمه می گیرد، در ادامه مسیر بخشی از مرز افغانستان و ترکمنستان را (100کیلومتر) تشکیل می دهد و پس از ورود به خاک ترکمنستان در ادامه مسیر خود بخشی از مرز مشترک بین این کشور و ازبکستان را نیز شامل می گردد. واقع شدن این رود منطبق بر خطوط مرزی و عدم توافق در استفاده از آن ومشخص نبودن خط مرزی می تواند در آینده مشکلات مرزی و تیرگی روابط را به همراه داشته باشد.
رودخانه مرغاب نیز که از شمال شرقی افغانستان سرچشمه گرفته، از طریق تاجیکستان تا جنوب شرقی ترکمنستان با مسافتی حدود 800 کیلومتر ادامه یافته و در ماسه زارهای قره قوم دراطراف شهر مرو فرو می رود، همچون آمودریا می تواند عاملی برای ایجاد اختلاف به شمار آید.
رودخانه های تجن، اترک و درونگر نیز که از رودهای مرزی به شمار می روند، خصوصیاتی مشابه رودخانه های مذکور را دارا می باشند. رود تجن از ارتفاعات افغانستان سرچشمه گرفته، قسمتی از مرز مشترک ایران و افغانستان و سپس مرز مشترک بین ایران و ترکمنستان را تشکیل داده و به طرف شمال از مرز خارج شده و از شهر تجن عبور کرده و در ریگزارهای شمال ترکمنستان ممکن است مشکلاتی را برای ایران به وجود آورد. اما دو رودخانه اترک و درونگر از ارتفاعات ایران چشمه گرفته و قسمتی از مرز مشترک بین ایران و ترکمنستان را تشکیل می دهند. اهمیت این دو رودخانه برای ایران از آن جهت است که سرچشمه آن ها در ایران است. چگونگی استفاده کیفی و کمی از آب این رودها در روابط سیاسی دو کشور تأثیر بسزایی دارد.
بروز اختلافات مرزی در دریای خزر نیز سوای از تعیین رژیم حقوقی دریای خزر که نامتعین و مبهم است در چهار مقوله حمل ونقل، منابع نفتی، صید ماهی و آلودگی محیط زیست مطرح می شود. مشخص نبودن دقیق و قطعی مرزهای دریایی کشورهای اطراف دریای خزر و تردد در درون مرزهای دریایی که مورد ادعای کشورهای فوق می باشد، ممکن است اعتراض و در نتیجه اختلاف و تشنج را در بر داشته باشد. با اتصال دریای خزر توسط کانال ولگا ـ دن به آب های آزاد، حمل ونقل وترانزیت کالاومسافر را تقویت کرده و در نتیجه از گذشته احتمال بروز مسائل و مشکلات را فراهم آورده است. درزمینه بهره برداری از منابع وذخایر نفت و گاز، بدلیل عدم توافق و مشخص نبودن محدوده های برداشت هر کشور و نیز عدم تعادل در بهره برداری ها، اعتراض کشورهای دیگر را برخواهد انگیخت. به طور مثال اختلاف ترکمنستان با آذربایجان در این رابطه نمونه بارزی است. در زمینه صید ماهی نیز به دلیل ثابت نبودن تجمع آبزیان درقسمت معینی از دریا عبور ماهی گیران و صید در حریم دیگر کشورها، احتمال بروز اختلافات سیاسی را بوجود می آورد. نامتعین بودن حقوقی دریای خزر، وضعیت مرزهای آبی ترکمنستان با قزاقستان و آذربایجان را وخیم تر ساخته است. اختلافات این کشور با جمهوری آذربایجان در دریای خزر بر سر برخی مناطق نفتی بروز کرده است و ممکن است به یک بحران در منطقه تبدیل شود. هر چند احتمال درگیری نظامی کم است ولی جمهوری ترکمنستان درصدد تقویت نیروی دریایی خود در دریای خزر برآمده است.

هزینه های نظامی: 3،4% تولید ناخالص ملی (سال 2005)
سن خدمت سربازی: 30-18 سال
مدت خدمت سربازی: 2 سال
نیروهای نظامی: نیروی زمینی، نیروی دریایی، نیروی هوایی، نیروی دفاع هوایی.

وضعیت اقتصادی ترکمنستان
پیش درآمد(کلیات): اقتصاد ترکمنستان همانند تمام دولتهای مشترک المنافع مبتنی بر مالکیت دولتی بوده است. سهم بخش خصوصی در تجارت داخلی و خارجی در مجموع در فعالیت های اقتصادی ناچیز است. سیستم اقتصاد متمرکز دولتی با مشکلات و معضلات عدیده ای دست به گریبان است:عدم تحرک به خاطر از بین رفتن روحیه ابتکار، کار و تلاش فردی، کم کاری و رکود، سختی پیشبرد اموربه خاطر تشکیلات عریض و طویل اداری و بوروکراسی فلج کننده، عدم انباشت سرمایه و نبود امکان سرمایه گذاری، فقر تکنولوژی و فقدان تخصص و دانش فنی و عوامل دیگر از این قبیل. اقتصاد ترکمنستان به تعبیری تک محصولی است:گاز و پنبه مهم ترین تولیدات این کشورند که از طریق فروش آنها ارز لازم برای تأمین سایر نیازمندیها بدست می آید. ترکمنستان پس از ازبکستان بزرگترین تولیدکنندۀ پنبه در جهان است.

تولید ناخالص ملی (GDP): 84/42 میلیارد دلار سال 2006
نرخ رشد تولید ناخالص ملی: 6% سال 2003
سرانه تولید ناخالص ملی: 8500 دلار سال 2006
سهم بخش های اقتصادی در تولید ناخالص ملی:
کشاورزی 7/17% صنعت 2/39% خدمات 2/43% سال 2006
نیروی کار: 32/2 میلیون نفر سال 2006
سهم هر یک از بخش های اقتصاد از نیروی کار:
کشاورزی 2/48% صنعت 8/13% خدمات 37% سال 2000
نرخ بیکاری: 60% سال 2004
جمعیت زیر خط فقر: 58% سال 2004
بیشترین و کمترین درآمد: میزان درآمد دهکهای بالا و پایین جامعه (سال 2000)
کمتر از 10% جمعیت کشور 6/2% از کل درآمد کشور را به خود اختصاص داده اند.
بیش از 10% جمعیت کشور 7/31% از کل درآمد کشور را به خود اختصاص داده اند.
درآمد خانوار، ضریب جینی (Gini): 8/40 سال 1998
نرخ تورم: 11.5% سال 2006
بودجه: 434/1 میلیارد دلار سال 2006
واحد پول: منات
قدرت برابری پول ملی با دلار: حدود 25000 منات برابر با یک دلار (سال 2006)
سال مالی: اول سال میلادی
محصولات کشاورزی: پنبه، غلات شامل گندم- جو – برنج، دامپروری.

صنایع و تولیدات صنعتی: صنایع این کشورصنایع به جامانده ازدوران اتحاد شوروی است که درزمینه های نفت و گاز، استخراج سولفور وسولفات سدیم، تولید برق، سیمان، شیشه، نساجی و قالیبافی و صنایع غذایی فعالیت دارد. ازجمله مهمترین رشته های صنعت درترکمنستان صنعت قالیبافی، نساجی، شیمیایی و نفت و گاز می باشند. مهم ترین صنایع نفتی ترکمنستان در استان بالکان قرار دارد. ترکمنستان دارای 2پالایشگاه نفت است. اول پالایشگاه ترکمن باشی در شهر بندری ترکمنباشی به ظرفیت 5/5 میلیون تن و پالایشگاه سیدی با ظرفیت 6 میلیون تن در سال است.
نرخ رشد تولیدات صنعتی: 22 % (سال 2002)
میزان تولید برق: 79/10 میلیارد کیلووات ساعت (سال 2004)
مصرف برق: 03/9 میلیارد کیلووات ساعت (سال 2004)
صادرات برق: 1 میلیارد کیلووات ساعت (سال 2004)
واردات برق: 0 میلیارد کیلووات ساعت (سال 2004)
تولید نفت و فراورده های نفتی: 213.700 بشکه در روز (سال 2004)
مصرف نفت و فراورده های نفتی: 95000 بشکه در روز (سال 2004)
صادرات نفت و فراورده های نفتی: 117.800 (سال 2004)
واردات نفت و فراورده های نفتی: -----
منابع ثابت شده نفت: 546 میلیون بشکه (سال 2004)
تولید گاز طبیعی: 58.57 میلیارد متر مکعب (سال 2004)
مصرف گاز طبیعی: 16.57 میلیارد متر مکعب (سال 2004)
صادرات گاز طبیعی: 42 میلیارد متر مکعب (سال 2004)
واردات گاز طبیعی: 0 میلیارد متر مکعب (سال 2004)
منابع ثابت شده گاز طبیعی: 2.01 تریلیون مترمکعب (سال 2004)
خطوط انتقال نفت و گاز: نفت 1361 کیلومتر گاز 6441 کیلومتر ( سال 2006)
موازنه ارزی: 676+ میلیون دلار ( سال 2006)
صادرات: 5.818 میلیارد دلار ( سال 2006)
محصولات صادراتی: گاز، نفت خام، محصولات پتروشیمی، پنبه، منسوجات، محصولات دامی.
شرکای مهم صادراتی:
اوکراین 47.2% ایران 16.3% آذربایجان 4.3% ( سال 2006)
واردات: 4.057 میلیارد دلار ( سال 2006)
محصولات وارداتی: ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز صنایع نفت و گاز و نساجی، مواد شیمیایی، مواد غذایی.
کشورهای طرف واردات (شرکای وارداتی):
امارات متحده عربی 13.7% آذربایجان 11.8% ترکیه 9.9% اوکراین 8.1% روسیه 8% آلمان 6.9%
ایران 6.7% چین 5.7% (سال 2006)
مناسبات با ج.ا.ایران: پس از آنکه ترکمنستان در 5 آبان ماه 1370 ه. ش (27 اکتبر 1991م) مستقل گردید جمهوری اسلامی ایران جزو اولین کشورهایی بود که ترکمنستان را به رسمیت شناخت و در دی ماه 1370درعشق آباد پایتخت ترکمنستان اقدام به تأسیس سفارت نمود. این نمایندگی سیاسی برای مدتی در سطح کاردار بود و در اردیبهشت 1371 به سطح سفیر ارتقا یافت و اولین سفیر ایران درترکمنستان آقای غلامرضا باقری مقدم بود. در نخستین سال برقراری مناسبات تجاری بین ایران و ترکمنستان درسال 1371 ه. ش حجم مبادلات بازرگانی بین دو کشور 1/35 میلیون دلار بود. دراین سال صادرات ایران به ترکمنستان 3/27 میلیون دلار و واردات از این کشور 8/7 میلیون دلار بوده است. حجم مبادلات تجاری بین دو کشور درسال 2006 م به بیش از یک میلیارد و 400میلیون دلار رسید. اقلام عمده صادرات ایران به ترکمنستان انواع کالاهای مصرفی، مواد غذایی، پوشاک، میوه جات و محصولات دارویی است و واردات از این کشور بیشتر آهن آلات، سیمان، آزبست، پارچه، مواد شیمیایی و فرآورده های نفتی می باشد.درزمینه ترانزیت و حمل ونقل همکاری های عمده ای بین دو کشور صورت نپذیرفته است. ساخت راه آسفالته باجگیران به عشق آباد، اتوبان عشق آباد به گوگ تپه و اتصال راه آهن سرخس به تجن (به طول 130 کیلومتر) از طرح های اجرا شده ایران در ترکمنستان می باشد. بعلاوه احداث پل کامیون رو سرخس بر روی رودخانه تجن، گشایش معابر تردد مرزی درنقاط پل باجگیران، لطف آباد و سرخس و اعطای اجازه عبور ترانزیتی زمینی و هوایی وسایط نقلیه ترکمنستان از قلمرو ایران، برقراری خط کشتیرانی بین بنادر کراسنا و دسک ونوشهر وبرقراری پرواز مستقیم تهران ـ عشق آباد ـ تهران ومشهد ـ عشق آباد ـ مشهد و عشق آباد ـ کیش ـ عشق آباد و نیز خط اتوبوسرانی مشهد ـ عشق آباد درزمینه حمل و نقل قابل ذکر است. کارشناسان ایرانی پروژه مخابراتی بین المللی «فیبر نوری»، بازسازی واحدهای پالایشگاه ترکمن باشی، شش سیلو، احداث یک جاده شش بانده در مسیر عشق آباد ترکمن باشی به طول بیش از 500 کیلومتر و 4 واحد ترمینال گاز مایع در مناطق مختلف ترکمنستان را به اجرا درآورده اند.
حجم و ارزش تجارت خارجی: ارزش صادرات ترکمنستان در سال 1994 برابر با 350میلیون دلار و مقدار واردات آن 280میلیون دلار بوده است. اما مجموع این ارقام در سال 2006 به 9 میلیارد و 875 میلیون دلار رسید. که تراز بازرگانی این کشور مثبت 1 میلیارد و 761 میلیون دلار بود.
منابع ذخایر ارزی: 3 میلیارد و 601 میلیون دلار (سال 2006)
بدهی خارجی: 5 میلیارد دلار (سال 2006)
کمک های اقتصادی دریافتی: 16 میلیون دلار از آمریکا (سال 2001)
تعداد فرودگاه ها: 28 (سال 2007)
فرودگاه های دارای باند با پوشش آسفالت و بتن: تعداد 22 فرودگاه (سال 2007)
طول باندبیش از 3047 متر، 1 فرودگاه
طول باند 3047 تا 2437 متر، 11 فرودگاه
طول باند 2437 تا 1523 متر، 8 فرودگاه
طول باند 1523 تا 914 متر، 2 فرودگاه
فرودگاههای بدون باند دارای پوشش آسفالت و بتن: 6 فرودگاه (سال 2007)
طول باند 2437 تا 1523 متر، 2 فرودگاه
طول باند کمتر از 914 متر، 4 فرودگاه
فرودگاه چرخبال: 1 فرودگاه چرخبال
خطوط انتقال نفت و گاز: نفت 1361 کیلومتر گاز 6441 کیلومتر ( سال 2006)
خطوط آهن، ریلی: 2440 کیلومتر ( سال 2006)
خطوط جاده ای: 24000 کیلومتر ( سال 2000)
جاده های آسفالت: 19488 کیلومتر
جاده های غیر آسفالت 4512 کیلومتر
خطوط آبی: 1300 کیلومتر در آمودریا و کانال قره قوم ( سال 2006)
وضعیت اجتماعی فرهنگی ترکمنستان
میزان و درصد با سوادان: درصد باسوادان کل کشور 98.8% مردان 99.3% 98.3% سال 2000
آموزش عالی: مهمترین مراکز آموزش عالی ترکمنستان عبارتند از: 3 دانشگاه، 9 دانشکده، 11 آموزشگاه عالی، 7 هنرستان عالی، 1 دانشکده نظامی و یک آکادمی پلیس
ایستگاه های رادیویی: AM 16 ایستگاه، FM 8 ایستگاه، امواج کوتاه 2 ایستگاه. ( سال 1998)
ایستگاههای تلویزیونی: 4 ایستگاه دولتی ( سال 2004)
خطوط اصلی قابل استفاده تلفن: 495.000 ( سال 2006)
خطوط تلفن همراه: 105.000 ( سال 2005)
شناسه اینترنتی (کد اینترنتی): tm
پایگاههای اینترنتی: 97 ( سال 2007)
تعداد کاربران اینترنت: 64.800 نفر ( سال 2006)
مهمترین مسائل و معضلات اجتماعی: گسترش روزافزون قاچاق و مصرف مواد مخدر، فعالیت گسترده گروههای تبلیغی مسیحی و فرق ضاله، گسترش وسیع رشوه خواری، نفوذ فرهنگ ابتذال غرب
دسته ها: ترکمنستان

دیدگاه های بازدیدکنندگان

h.gh پنجشنبه، 13 آبان 95 - 07:24 PM

با سلام
مطالعه مطالب فوق دیدگاه منفی نسبت به وضع فعلی کشور ترکمنستان به بنده دست داد که با واقعیتی که من از این کشور دیده ام مغایرت دارد روند پیشرفت کشور ترکمنستان با مشاهداتی که بنده از این کشور تازه تأسیس دیدم از ایران نیز خیلی بیشتر و روبه رشدتریبود خواهشا در شناساندن دیگر کشورها مغرضانه نباشید.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.