شماره تلفن تماس با ما

051-34225776

 

My title

فرهنگ تبّت

فرهنگ تبّت
اکثر افرادی که در این سرزمین پهناور زندگی می‌کنند تبتی هستند، گروهی قومی با ویژگی‌های جسوری و بی‌پروایی. مواد غذایی ضروری آن‌ها شامل گوشت گاو، گوسفند و فراورده‌های لبنی است که آن‌ها را از سرماخوردگی‌های شدید مصون نگه می‌دارد. محلی‌های آنجا تحت شرایط آب و هوایی نامناسب کشاورزی می‌کنند. مهم‌ترین محصول کشاورزی آن‌ها جو است که زان بای معروف و شراب جو از آن به دست می‌آیند. پوشاک محلی مردم تبت معمولاً ضخیم، گرم و گشاد با کمر پهن و آستین‌های بلند و دامن است. هادا (Hada)، روسری مخصوص جشن‌ها و آئین‌‌ها، بسیار موردتوجه است. مردم در اینجا زمانی که به مراسم جشن، استقبال، بازدید از بزرگ‌ترها و یا دیدن شخصی از خارج می‌روند، هادا را به نشانه‌ی احترام پیشکش می‌کنند. این سرزمین به «دریای رقص‌ها و آواز» که مردم از آن‌ها لذت می‌برند، شهرت دارد. مردم این سرزمین در جشنواره‌های تبتی در مسابقات کشتی، اسب سواری و تیر و کمان شرکت می‌کنند. این فرصت رادارید که از خانه‌ها دیدن کنید و اطلاعات بیشتری را فراگیرید.

ساکنان منطقه خودمختار تبت

ساکنان تبت متشکل از تبتی‌ها، منپا (Menpa)، لوپا (Luopa)، هان چینی (Han Chinese)، هویی (Hui)، شرپا (Sherpa) و تعدادی دنگی (Deng) است. در میان این قبایل، تبتی‌ها اصلی‌ترین ساکنین هستند که بیش از 92 درصد جمعیت منطقه را به خود اختصاص داده‌‌‌اند. تبتی‌ها افرادی خوش بین، شجاع و بی‌پروا هستند.

سبک زندگی مردم تبت

بر اساس سنت‌‌ها، کشاورزان در روستاهای کوچک زندگی می‌کردند و مهم‌ترین محصول کشاورزی آن‌ها جو بود. ایلات و عشایر زندگی خود را از راه گله داری (گاو و گوسفند) می‌گذراندند. اکثر تبتی‌های ساکن شهر در نقش هنرمند زندگی می‌کردند. امروزه، افراد بیشتری به سمت تجارت روی می‌آورند. البته، سبک خاص زندگی آن‌ها باگذشت زمان از بین نمی‌رود. مهم‌ترین محصولات غذایی این منطقه گوشت گاو، گوسفند و فراورده‌های لبنی است. سبزیجات در اینجا، به ویژه در مراتع به ندرت دیده می‌شود. افراد محلی گوشت خام نیز می‌خورند. اگر این شانس را پیدا کنید که از خانه‌ی کشاورزان یا گله داران دیدن کنید، قطعاً شاهد گوشت خشک گاو و گوسفند خواهید بود که در چادر یا خانه‌ها آویزان است و صاحب خانه ممکن است با ظرافت خاصی از شما پذیرایی کند. نوشیدنی‌های مختلف نیز جزء ضروری غذاهای محلی این افراد محسوب می‌شود. مشهورترین نوشیدنی‌ها عبارت‌اند از چای کره‌ای، چای شیرین و شراب جو. سایر غذاهای معروف محلی شامل زان با (خمیر سرخ شده حاصل از آرد جو)، کره و ... است.

لباس مردم تبت

پوشاک سنتی مردم معمولاً ضخیم، گرم و گشاد با کمر پهن و آستین‌های بلند و دامن است. معمولاً فضایی، مانند کیسه، روی قسمت جلوی لباس برای نگه داشتن غذا و کودکان تعبیه می‌شود. زمانی که هوا گرم است، یک یا دو آستین درآورده و دور کمر گره زده می‌شود تا دمای بدن را تنظیم کند. هنگام شب می‌توان دو آستین را درآورد و از لباس به عنوان کیسه خوابی بزرگ استفاده کرد.

زبان تبتی

زبان تبتی متعلق به نژاد چینی-تبتی است. به طور سنتی، این سرزمین به سه مرز لهجه‌ای، یو-تیسانگ، امدو و خام تقسیم شد. اکثر مردمان اینجا پیرو بودا مذهب هستند و تعداد کمی به بون قدیم اعتقاد دارند. اسلام و کاتولیک نیز پیروان اندکی به ترتیب در لهاسا و یانجینگ (Yanjing) دارند. در این مورد، این سرزمین به معابد و مکان‌های مذهبی خود مباهات می‌کند. معبد جوخانگ و صومعه سرا ازجمله مکان‌های معروف مذهبی هستند. با گشت وگذار در خیابان‌های آنجا می‌توانید سنگ‌های مانی، پرچم‌های رنگی نماز و افرادی که گردونه نیایش را می‌گردانند مشاهده کنید. تمام این‌ها از عوامل مهم بودای محلی به حساب می‌آید.

فعالیت‌های سرگرم کننده سنتی در تبت

محلی‌ها از برخی فعالیت‌های سرگرم کننده سنتی نظیر مسابقه کشتی، طناب کشی، اسب سواری و تیر و کمان لذت می‌برند. آن‌ها خوانندگان و رقاصان ماهری هستند که شهرت «دریای رقص و آواز» را برای سرزمین خود کسب کرده‌اند. در این سرزمین، سالانه فستیوال‌های قومی زیادی برگزار می‌گردد. اگر برحسب اتفاق در آن روزها آنجا حاضر باشید، می‌توانید به آن‌ها بپیوندید تا رسوم جالب و بی نظیر آن‌ها را به طور کامل درک کنید.

خاک سپاری آسمانی (Sky Burial)

دفن مقبره‌‌ای و سوزاندن مرده‌ها مختص لاماهای بلندمرتبه است تا در هنگام مرگ به آن‌ها احترام گذاشته شود. خاک سپاری آسمانی شیوه‌‌ای معمول برای از بین بردن اجساد افراد عادی است. البته این عمل برای کودکان زیر 18 سال، زنان باردار و یا کسانی که براثر بیماری عفونی یا تصادف جان باخته‌‌اند مناسب نیست. اصل و منشأ خاک سپاری آسمانی در افسانه‌های تبتی پنهان باقی مانده است. خاک سپاری آسمانی مراسمی است که معنای مذهبی بزرگی دارد. تبتی‌ها تشویق می‌شوند که این مراسم را تماشا کنند تا با آغوش باز مرگ را بپذیرند و ناپایداری زندگی را احساس کنند. آن‌ها معتقدند که مرده چیزی جز کشتی خالی نیست. روح مرده از بدن وی خارج شده است تا به حلقه‌های دیگری از حیات متصل و تناسخ یابد. اعتقاد بر این است که آئین دریگونگ کاگیو (Drigung kagyu)‌ی بودای تبتی این رسم را در سرزمین برف‌ها بنا نهاد. البته تفاسیر مختلفی از اصل این رسم وجود دارد. جسد مرده پیشکش لاشخور‌ها می‌شود. اعتقاد بر این است که لاشخور‌ها تجسم داکینی هستند. داکینی معادل تبتی کلمه فرشته است. در تبت، داکینی به معنای «رقاص آسمان» است. داکینی‌ها روح مرده را به آسمان می‌برند، مکانی بادی که سایر ارواح منتظرند تا در جسمی دیگر حلول کنند. اهدای جسم انسان به لاشخور‌ها امری بافضیلت محسوب می‌شود زیرا جان حیوانات کوچکی که لاشخور‌ها ممکن بود آن‌ها را برای غذای خود شکار کنند نجات می‌دهد. ساکیامونی (Sakyamuni)، یکی از بودائی‌‌ها، این کار خوب را به نمایش گذاشت. او به منظور نجات جان یک کبوتر از چنگال شاهین، از گوشت خود به شاهین داد.
پس از مرگ، جسد مرده را برای چند روز دست نخورده رها می‌کنند. راهب‌ها اطراف جسد می‌چرخند و ذکر می‌گویند. قبل از روز خاک سپاری آسمانی، جسد را تمیز می‌کنند و درون پارچه‌‌ای سفید می‌پوشانند. جسد در وضعیت جنینی، همان وضعیتی که قبل از تولد در رحم مادر دارد، قرار می‌گیرد. تشریفات خاک سپاری آسمانی قبل از فجر آغاز می‌شود. لاماها حرکت تشریفاتی به سمت گورستان را هدایت می‌کنند و برای هدایت روح مناجات می‌خوانند. تعداد گورستان‌های تبت کم است و معمولاً در نزدیکی صومعه‌ها قرار دارند. افراد کمی به گورستان می‌روند مگر آنکه بخواهند مراسم خاک سپاری آسمانی را تماشا کنند. افراد کمی خواستار بازدید از این مکان‌ها هستند.
پس از گفتن ذکر، بدن شکن بدن مرده را برای مصرف لاشخورها تکه تکه می‌کند. جسد را از داخل پارچه بیرون می‌آورند و اولین ضربه را روی پشتش می‌زنند. برای تکه تکه کردن سریع بدن مرده از ساطور و تبر به شیوه‌‌ای دقیق و معین استفاده می‌کنند. بدن مرده به قطعات گوشتی تقسیم می‌شود. اندام داخلی نیز تکه تکه می‌شوند. استخوان‌ها را به تکه‌های کوچک خرد می‌کنند و سپس با سامپا (tsampa)، آرد جو سرخ شده، مخلوط می‌کنند.
وقتی بدن شکن کار خود را آغاز می‌کند، عود مخصوصی دود می‌کنند تا لاشخورها را برای کارشان فراخوانند، صبحانه شان را بخورند و داکینی شوند. در طول زمان تکه تکه کردن جسد، پرندگان زشت و عظیم الجثه در بالای سر دایره وار می‌چرخند و منتظر غذایشان هستند. آن‌ها توسط افراد حاضر در مراسم تدفین که معمولاً دوستان مرده هستند کیش می‌شوند تا زمانی که بدن شکن کار خود را تمام کند. پس از اینکه بدن کاملاً تکه تکه شد، مخلوط استخوان‌های پودر شده روی زمین پراکنده می‌شود. پرندگان روی زمین فرود می‌آیند و در اطراف جست و خیز می‌کنند تا غذا به دست آورند. به منظور اطمینان از عروج روح، کل بدن مرده باید خورده شود. پس از پودر شدن استخوان‌‌ها، نوبت به اندام‌ها و سپس گوشت می‌رسد. این رسم افسانه‌‌ای موجب تحریک کنجکاوی افراد غیر تبتی می‌شود. البته تبتی‌ها مخالف شدید بازدید افراد صرفاً کنجکاو (از این مراسم) هستند. فقط افراد مربوط به تدفین در مراسم حضور خواهند داشت. عکاسی اکیداً ممنوع است. آن‌ها بر این باورند که عکاسی از این تشریفات ممکن است تأثیر منفی بر عروج روح بگذارد.

تانگکا (Thangka)

تانگکا که در تمام صومعه‌ها و زیارتگاه‌های خانوادگی تبت رؤیت می‌شود در حقیقت نوعی نقاشی طوماری و نوع منحصربه‌فرد هنر است که به فرهنگ تبت تعلق دارد. این نقاشی‌ها بر اساس شیوه ترسیم به چند دسته تقسیم می‌شوند که و عمده نام‌های آن‌ها عبارت است از تانگکا، تانگکای بافتنی، تانگکای قلاب دوزی و برچسبی و ... است. در میان آن‌‌ها، تانگکای نقاشی شده بیشتر به چشم می‌خورد. تانگکا در حدود قرن دهم به وجود آمد و ترکیبی از نقاشی طوماری چینی، نقاشی نپالی و کشمیری است. این نقاشی‌ها معمولاً به صورت عمودی و مستطیل شکل قرار می‌گیرند و تعداد اندکی از نقاشی‌ها که در مورد ماندالا هستند به صورت مربع شکل‌‌‌اند. پارچه‌های کتانی و کرباس‌های نخی از پارچه‌های رایجی هستند که روی آن‌ها با رنگ‌های آلی و معدنی نقاشی صورت می‌گیرد (برای نقاشی‌های مهم به جای رنگ از سنگ جواهر و طلای روی زمین استفاده می‌شود). تانگکای معمولی دارای تصویر چاپ شده یا گلدوزی شده است که روی ابریشمی رنگی نصب است. گیره‌‌ای چوبی در کنار نقاشی از پایین به بالا قرارگرفته است تا کار آویزان کردن و جمع کردن نقاشی را راحت کند. محتوای نقاشی شامل موضوعاتی از قبیل ستاره شناسی تبتی، داروشناسی، الهیات، ماندالا، تصاویر اساتید برجسته، خدایان و بودا و داستان‌های جامانده‌ی بودا است.
کشیدن نقاشی تانگکا معمولاً با قرار دادن تکه‌‌ای پارچه‌ی نخی بر روی قابی چوبی آغاز می‌شود. سپس، نوعی خاص از بتونه در قسمت جلو و پشت بوم نقاشی مالیده می‌شود تا منفذ‌ها را بگیرد و سپس تراشیده می‌شود تا سطحی صاف ایجاد شود. پس از آن، یکسری خطوط توجیهی برای کمک به ایجاد طرح اولیه روی بوم کشیده می‌شود. سپس تصاویر با نسبتی ثابت به صورت کلی کشیده می‌شوند.
خدای به تصویر کشیده شد یا فرد مقدس در وسط نقاشی قرار می‌گیرد در حالی که سایر خدایان ملازم یا راهب‌ها در اطراف تصویر مرکزی و در حاشیه قرار می‌گیرند و به نسبت در مقایسه با تصویر مرکزی کوچک‌تر هستند. سپس نوبت رنگ آمیزی می‌شود. نقاش رنگ‌ها را روی طرح بکار می‌برد. رنگ‌های اصلی بکار رفته در نقاشی شامل سیاه، سبز، قرمز، زرد و سفید هستند. سپس سایه زنی انجام می‌شود تا تأثیر تصویری بهتری به دست آید. در آخرین مرحله تصاویر صورت و چشم‌ها تکمیل می‌شوند. این مرحله پس از تشریفاتی که در روزی معین صورت می‌گیرد با احترام خاصی انجام می‌شود. پس از اتمام جزئیات، کرباس از قاب جدا و روی تکه ابریشمی زربافت آویزان می‌شود. گیره‌های چوبی به بالا و پایین ابریشم وصل می‌شوند. پس ازاینکه پوششی غبارگیر از ابریشم نازک روی نقاشی وصل شود، قاب آماده آویزان کردن می‌شود.

چای و اپرای تبت

ایس لهامو (Ace Lhamo) یا لهامو که در زبان تبتی به معنای «پری» است، اپرای سنتی تبت است. گفته می‌شود که این سنت هنری توسط دراپتهوک تانگهونگ گیاپلو (Drupthok Thangthong Gyalpo)، راهب و سازنده‌ی پل در قرن 14، خلق شده است. این راهب اولین اپرا را به کمک 7 دختر زیبا اجرا کرد تا برای ساخت پلی که بتواند حمل و نقل را بهبود بخشد و زیارت را آسان کند وجوهی جمع آوری کند. این سنت نسل به نسل گشت و به اپرای تبت تبدیل شد و اینک در تمام منطقه شهرت خاصی دارد. اجراها معمولاً در مناسبت‌های مختلف جشنی، نظیر شوتون، برگزار می‌شدند. در این مناسبت‌ها از اجراکننده‌های غیرحرفه‌‌ای و حرفه‌‌ای دعوت می‌شد تا به لهاسا بیایند و دالایی لاما و راهبان را در پوتالا، دریپانگ یا نوربولینگ کا (Norbulingka) سرگرم کنند. تعالیم بودائی و تاریخ محلی از منابع الهام اپرای تبت است، درنتیجه بیشتر نمایش‌های اپرا برمبنای آن‌ها صورت می‌گیرد. درامای سنتی ترکیبی از رقص، سرود، آواز و ماسک است. مشخصه‌ی لهامو ماسک‌های آن است. روی پیشانی ماسک‌ها معمولاً نقش و نگاری از ماه و خورشید وجود دارد. نقش بازیگر را می‌توان از روی ماسک وی تشخیص داد. ماسک قرمز نشانه پادشاه، ماسک سبز نشانه ملکه، ماسک زرد نشانه لاما و خدایان و ... است. اجرای اپرای تبت از شیوه‌های ثابتی پیروی می‌کند. همه اجراها با شستشوی صحنه و دعا در پیشگاه خداوند آغاز می‌شود. راوی خلاصه‌‌ای از داستان را به صورت شعر می‌خواند. سپس اجراکنندگان وارد می‌شوند و شروع به رقص و آواز می‌کنند. اجرای اپرا با تشریفات دعای خیر به اتمام می‌رسد.

 

 

منبع: http://www.worldinbag.com

برای ورود به لینک منبع این مقاله کلیک کنید.

 

 

 
دسته ها: چین و تبّت

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.