شماره تلفن تماس با ما

051-34225776

 

My title

چهارسوها

چهارسوها
این کلمه به دو قسم تلفظ و نوشته می شود نخست چهارسو و دیگری چهارسوق. و چون در شهر اصفهان این کلمه زیاد مورد محاوره است چند کلمه ‏ای برای توضیح مطلب می نگارد:
چهارسو به مکانی اطلاق می شود که چهارسمت و گنبدی داشته باشد حالا گاهی چهارسمت آن بازار است در چنین فرضی آنجا را چهار بازار یا چهارسوق می خوانند و اما اگر چهارسمت آن بازار نباشد دیگر اطلاق کلمه چهارسوق مورد نخواهد داشت. و در هر حال چه چهارسمت بازار باشد چه نباشد اطلاق چهارسو بر آن درست خواهد بود از اینرو در تمام موارد این کلمه و به لفظ چهارسو به کار می بریم.
● چهارسو شیرازی ها
این چهارسو در بازار محله چهارسو شیرازی ها واقع از بناهای قطب الدین علی باب الدشتی ۹۵۵ ه.ق و جز بخش از محلات شمالی رودخانه زاینده رود می باشد. گنبد این چهارسو از میان رفته است.
● چهارسو شاه
این چهارسو در اول بازار شاه و نزدیکی مدرسه ملا عبدالله و حمام شاه واقع میباشد.
● چهارسو در شیخ
این چهارسو که بسیار وسیع و مرتفع است در نزدیکی محله شیخ ابومسعود رازی قرار گرفته است.
● چهارسو آجری
این چهارسو که به مناسبت ساختمان آن با آجر بنام آجری معروف است محله خواجو گردیده است.
● چهارسو مخلص
این چهارسو در نزدیکی سرای مخلص در بازار بزرگ می باشد که کمی زیرتر از سرای مخلص بطرف شمال ساخته‏ اند. چهارسوهای دیگری نیز وجود دارد که معروفیتی ندارند.
● چهارسوچوبی
این چهارسو از چهارسوهای بزرگ است در قسمت خواجوی کوچک قرار دارد.
و از مستحدثات زمان صفویه است.
● چهارسو کوچک
این چهارسو در چهارسو شیرازی ها و بجانب مشرق آن واقع است.
● چهارسوی ساروتقی
این چهارسو در بازرا قهوه کاشی ها واقع مسجد و کاروانسرائی نیز از همان ساروتقی بجامانده بود که کاروانسرای آن در دست مالک آن و مسجد به حال نیم ویران افتاده است. واحد ساختمان های منسوب به ساروتقی عبارت از: بازار - چهارسو - کاروانسرا و مسجد می باشد.
این سه واحد از بازار منشعب می ‏شود کارانسرا در ضلع شمالی چهارسو و مسجد ساروتقی در ایوان جنوبی آن واقع است در حال حاضر کاروانسرا با تغییراتی که در آن داده شده معمور شده ولی مسجد وضع اسفناکی دارد و قسمتی از مقرنس های آجری سر در و کتیبه خط ثلث آن بقلم محمد رضا امامی است ریخته و از بین رفته است.
سقف بازار آن در بعضی قسمت ها فروریخته این بازار چون در قدیم معبر مردم به میدان قدیم بوده وضع بهتری داشته است ولی اکنون که مسیر تغییرکرده و بصورت یک بازارچه متروک درآمده است.
 

 
در اطراف چهارسو در هشت لوحه در بالای چهارگوشواره و زوایای چهارسو به خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی رنگ بقلم محمد رضا امامی و مورخ بسال ۱۰۵۶ه.ق چهار بیت شعر نوشته شده است که فرد آخر حاکی است که بنای مزبور پس از گذشتن یکسال کشته شدن او باتمام رسیده است. اشعار مزبور چنین خوانده می شود:
دولت عباس ثانی در جهان
خاک در گاهش.............چشم
از شرف شد جانشین تونیا
سال تاریخش چو جستم از خرد
در ره این مصرعم شد رهنمای
حاسد شد را سرافکندند و شد
چارارکان چاررکن این بنا
و در یک نیم لوح در آخر این اشعار به خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی لاجوردی رنگ نوشته شده است:
کتبه المذنب المحتاج محمد رضا الامامی
بر یکی از دیواره‏ های بازار چهارسوی مزبور که در حال ویرانی است لوح سنگی به طور نیم متر و عرض سی سانیتمتر نصب شده که کتیبه آن بخط نستعلیق برجسته چنین است:
مخفی نماند که چهاردانگ ازدکان نشاسته گری جنب چهارسوق ساروتقی با متعلقات آن به موجب وقفنامه جداگانه وقف است بر تعزیه داری جناب خامس آل عبا حضرت سیدالشهداء علیه الاف التحیهٔ و الثناء و یک دانگ دیگر وقف است. بر امامزاده واجب التعظیم امامزاده اسماعیل. هر کس تبدیل و تغییر دهد به لعنت خدا و نفرین رسول گرفتار شود. فی غره ذیحجه الحرام ۱۲۹۸.
این چهارسو ها از آثاری است که فقط نامی از آنها مانده است.
▪ چهارسو نقاشی یا چهارسو اسفندیار بیک
▪ چهارسو نمکی
▪ چهارسوی قیصریه
▪ چهارسوی بازار مثقالی فروشها
▪ چهارسوی بازار چیت سازها
▪ چهارسوی امامزاده اسماعیل
▪ چهارسو مقصود
▪ چهارسو علیقلی آقا
▪ چهارسوی بیدآباد
▪ چهارسوی دروازه نو واقع در محله دروازه نو
▪ چهارسو فریدون واقع در محله خواجو
دسته ها: ایرانگردی

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.