شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

ارگ بم

ارگ بم

در شمال شرقی شهر بم، در دامنه صخره­ای عظیم، قلعه مستحکمی را پی افکنده­ اند که به ارگ بم معروف است. این قلعه را باغ­ها، خانه­ های مسکونی و زمین­های کشاورزی محصور کرده و جانب شمالی آن در امتداد رودخانه­ای قرار دارد. این شهر قدیم از چهار قسمت و 38 برج دیده­بانی تشکیل شده است.

در ازای ضلع غربی و ضلع جنوبی آن به ترتیب 520 و35 متر و مساحت آن در حدود 20000 متر مربع است.

در طرف جنوب قلعه 4 حصار بزرگ وجود دارد. دور تا دور قلعه خندق عمیق حفر شده تا از یورش بیگانگان مصون بماند.

مصالح اصلی بنا خشت خام، گل رس و کاه است، ولی در بعضی از قسمتهای آن سنگ و آجر و تنه درخت خرما نیز به کار رفته است.

قسمت­های مختلف قلعه به ترتیب عبارتند از دروازه ورودی، محله عامه نشین، سربازخانه و بنای مرکزی یا حاکم نشین.

خانه­های عمومی کناره کوه روی زمین مسطح بنا شده و از نظر شهرسازی و عناصر زندگی شهری، مجموعه کاملی را تشکیل می­داد که تا حدودی نیازهای جامعه زمان خود را رفع می­کرد. مکان­های شناخته شده آن شامل راهرو اصلی(بازار)، حسینیه، مسجد(آتشکده)، زورخانه، حمام(عمومی) و سابات جهودها است.

بیشتر خانه ­های عامه متصل به هم ساخته شده و غالب آنها به یکدیگر راه دارد. دربعضی خانه ­ها آثار حمامی اختصاصی به چشم می­خورد و در کنار تعدادی از آنها اصطبل را جدا از محل زندگی ساخته­اند. در میان خانه­های عامه تفاوت­هایی از نظر وسعت، حجم و استحکام مشاهده می­شود. تعدادی از ساختمان­ها بدون در نظر گرفتن مقاومت و دیوارهای حمال آنها به صورت دو طبقه ساخته شده که به احتمال زیاد براثر افزایش جمعیت صوتر گرفته است.

بعد از ورودی، یک راه اصلی تا دروازه­ دوم کشیده شده، قسمتی از این راه بازار شهر را تشکیل می­داد که سقف­ه های آن فرو ریخته و جرزها و قوس­های آن تا قبل از زلزله بم باقی مانده بود. آثار فروشگاه نانوایی، روغن­گیری  و قفسه­ های خشتی بازار، نشانی از رونق گذشته آن به شمار می­رود.

به موازات راه اصلی، دو راه دیگر نیز به دروازه دوم اتصال دارد. حسینیه شامل یک محوطه بزرگ، ایوان دو طبقه قرینه و چند اتاق است سه منبر خشتی دارد. زورخانه به سبک سایر ورزشگاه­های سنتی از چهار ایوان یک گنبد . یک گود تشکیل شده است. ارگ بم دو مسجد به نام­های مسجد جامعه و مسجد حضرت محم(ص)دارد. حمامی نیز در محل عامه وجود داشته که برای استفاده از آجرهای آن حمام را به کلی منهدم کرده­اند. دومین قسمت ارگ بعد از دروازه دوم شامل اصطبل، حصار و اتاق­هایی برای نگهبانان است.

دروازه سوم و سومین قسمت ارگ را مکان­های شناخته شده­ای از قبیل سربازخانه خانه فرمانده قشون و همچنین آسیاب بادی تشکیل می­دهد. چاهی عمیق در سربازخانه وجود دارد که فاقد آب است. از سربازخانه یک راه به قسمت مرکزی قلعه کشیده شده که به حیاط حاکم نشین مرتبط می­شود.

مجموعه بنای حاکم نشین را عمارت چهارفصل و خانه­ای تشکیل می­دهد. عمارت چهارفصل سه طبقه دارد که محل استقرار حاکم قلعه بوده است.

در کنار بنای چهارفصل، حمام اختصاصی حاکم و چاه آب وجود دارد. آب مورد نیاز مردم قلعه از چاه­های درون خانه­ ها،  تامین می­شده است.

بنای قلعه را به بهمن بن اسفندیار نسبت می­دهند. مسلم است که سابقه ارگ بم به قبل از اسلام مربوط می­شود که در طول تاریخ، بارها مورد یوروش قرار گرفته و بازسازی شده است. این قلعه در زلزله سال 1382 شمسی آسیب فراوان دیده است، ولی پیش­بینی می­شود سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با همکاری محافل بین­المللی در چند سال آینده به مرمت و نوسازی آن اقدام نماید.

 

 

منبع: irandeserts

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.